
ไฮโซกลุ่มหนึ่งเดินทางมาปิกนิกในป่า ระหว่างทางกลับถูกกลุ่มคนแปลกหน้ารุมล้อม หน่วงเหนี่ยว ตั้งโต๊ะพิพากษา นี่มันเกิดห่าเหวอะไร? สอบถามก็ไม่ได้รับคำตอบใดๆ มันช่างเป็นสถานการณ์บ้าบอคอแตก (Absurdist) ที่ทำให้ผู้กำกับ Jan Němec หมดอนาคตในวงการภาพยนตร์

ไฮโซกลุ่มหนึ่งเดินทางมาปิกนิกในป่า ระหว่างทางกลับถูกกลุ่มคนแปลกหน้ารุมล้อม หน่วงเหนี่ยว ตั้งโต๊ะพิพากษา นี่มันเกิดห่าเหวอะไร? สอบถามก็ไม่ได้รับคำตอบใดๆ มันช่างเป็นสถานการณ์บ้าบอคอแตก (Absurdist) ที่ทำให้ผู้กำกับ Jan Němec หมดอนาคตในวงการภาพยนตร์

ชายชาวสโลวักได้รับเลือกเป็นผู้ดูแลร้านค้าตามแผนการ Aryanization แต่เจ้าของคือหญิงสูงวัย เปิดร้านขายอุปกรณ์เย็บปักถักร้อย กำไรแทบไม่มี แล้วจะให้ฉันทำยังไงเมื่อทหารเยอรมันกวาดต้อนชาวยิวสู่ค่ายกักกันนาซี?, “ต้องดูให้ได้ก่อนตาย”

สองเพื่อนสนิทหวนกลับมาพบเจอกัน คนหนึ่งเป็นนักดนตรีอาชีพจากเมืองหลวง vs. อีกคนคือครูสอนดนตรีโรงเรียนชนบท, ชีวิตของพวกเขาอาจดูเหมือนครบถ้วนสมบูรณ์ดี แต่พอเหล้าเข้าปาก ความรู้สึกภายในจึงพรั่งพรูออกมา

วัยรุ่นหนุ่มเริ่มฝึกงานพนักงานควบคุมการเดินขบวนรถไฟ (Train Dispatcher) เพราะเป็นอาชีพที่ไม่ต้องทำอะไรไปมากกว่าจับจ้องมองรถไฟเคลื่อนผ่าน แต่มันยังมีอีกสิ่งที่เขาสังเกตเห็นจากคนรอบข้าง ทำให้เกิดความระริกระรี้ อยากเสียความบริสุทธิ์กับเค้าบ้าง, คว้ารางวัล Oscar: Best Foreign Language Film

Diamonds of the Night ไม่ใช่ภาพยนตร์! แต่จักทำให้ผู้ชมได้รับประสบการณ์เดียวกับสองวัยรุ่นหนุ่มชาวยิว ขณะหลบหนีเอาชีวิตรอดก่อนถูกส่งไปค่ายกักกันนาซี

ในปี ค.ศ. 2163, ยานอวกาศ Ikarie XB-1 ถูกส่งไปสำรวจดาวเคราะห์สีขาว โคจรอยู่รอบระบบ Alpha Centauri เพื่อค้นหาสถานที่อยู่ใหม่แทนโลกมนุษย์ พวกเขาจะเดินทางไปถึง? พบเจอโลกใบใหม่เหมาะสำหรับอยู่อาศัยหรือไม่?

เจ้าแมวสลิด (Tabby) มีพลังพิเศษที่สามารถเปิดเผยสันดานธาตุแท้ (True Colours) ด้วยการเปลี่ยนสีมนุษย์! แดง-น้ำเงิน-เหลือง นี่เป็นการเสียดสีล้อเลียนระบอบสังคมนิยมของ Czechcoslovakia ได้อย่างแสบกระสันต์, คว้ารางวัล Jury Prize จากเทศกาลหนังเมือง Cannes

เรื่องราวชีวประวัติ Wolfgang Amadeus Mozart คงไร้ความน่าสนใจหากปราศจากศัตรูคู่อาฆาต Antonio Salieri ที่แม้อาจไม่จริงตามประวัติศาสตร์ แต่ช่วยทำให้หนังมีความน่าสนใจระดับ “ต้องดูให้ได้ก่อนตาย”

ในโรงพยาบาลจิตเวชแห่งหนึ่ง หัวหน้าพยาบาล Louise Fletcher ปกครองผู้ป่วยด้วยความเข้มงวดราวกับเผด็จการ สร้างความไม่พึงพอใจให้ Jack Nicholson พยายามเรียกร้อง ชักชวนเพื่อนพ้องให้ลุกขึ้นมาสำแดงอารยะขัดขืน สุดท้ายกลับทำให้เขาตกอยู่ในความขมขื่น, “ต้องดูให้ได้ก่อนตาย”

บุตรสาวหนีออกจากบ้าน = ผู้กำกับ Miloš Forman ลี้ภัยจากประเทศบ้านเกิด Czechoslovakia, บิดา-มารดาย่อมรู้สึกวิตกกังวล เครียดหนัก ออกติดตามหาไม่พบเจอแล้วจะให้ทำยังไง? เสพกัญชา เล่นไพ่เปลื้องผ้า บังเอิ้ญเธอหวนกลับมา คว้ารางวัล Grand Prix (ที่สอง) จากเทศกาลหนังเมือง Cannes

งานเลี้ยงประจำปีของพนักงานดับเพลิง มันช่างมีความวุ่นๆวายๆ ชิบหายวายป่วน เต็มไปด้วยการเสียดสีล้อเลียนระบอบสังคมนิยม (Political Satire) เป็นเหตุให้โดนแบนห้ามฉาย และผู้กำกับ Miloš Forman ต้องอพยพหลบหนีออกจาก Czechoslovakia

ในระบอบการปกครองสังคมนิยม (Socialist) การจะพบรักใครสักคนไม่ใช่เรื่องง่าย หญิงสาวผมบลอนด์พอถูกเกี้ยวพาราสีโดยนักเปียโนหนุ่ม ก็ครุ่นคิดจริงจังโดยไม่รับรู้ตัวว่าโดนหลอก กลายเป็นเรื่องว้าวุ่น ปั่นป่วนหัวใจ หนึ่งในเสาหลักไมล์ Czechoslovak New Wave

ภาพยนตร์เรื่องแรกแจ้งเกิดผู้กำกับ Miloš Forman นำเสนอความว้าวุ่นของวัยรุ่น ไม่รู้จะทำอะไร ใช้ชีวิตล่องลอยเรื่อยเปื่อย สะท้อนอนาคตประเทศ Czechoslovakia ภายใต้ระบอบสังคมนิยมอย่างตรงไปตรงมา!

ภาพยนตร์เรื่องสุดท้ายของปรมาจารย์ผู้กำกับ Stanley Kubrick พยายามจะเสี้ยมสอนว่าเรื่องบางเรื่องพบเห็นด้วยตา (Eyes Wide) แต่ควรหยุดยับยั้ง หักห้ามใจ ปิดตาตนเอง (Eyes Shut) ทำเป็นไม่รู้ไม่สน เพราะมันอาจนำพาหายนะย้อนกลับหาตัวเราและครอบครัว

Full Metal Jacket คือคำเรียกกระสุนปืนปลอกโลหะเต็ม ออกแบบมาเพื่อการเจาะทะลุ ไม่ขยายตัวหรือแตกกระจายเมื่อกระทบเป้าหมาย, สามารถสื่อถึงเรื่องราวการฝึกทหารที่เข้มข้น ไร้ความปราณี หล่อหลอมให้มนุษย์กลายเป็นเครื่องจักรสงคราม พุ่งทะยานสู่สนามรบ

แทนที่จะทำเป็นหนังผีตามนวนิยายของ Stephen King, ผู้กำกับ Stanley Kubrick ได้สร้างความเปร่งปลั่งให้ The Shining (1980) ด้วยการผสมผสานจิตวิทยา สังคมศึกษา ประวัติศาสตร์อเมริกันฆ่าล้างเผ่าพันธุ์อินเดียนแดง เลือนลางอดีต-ปัจจุบัน โลกความจริง-สิ่งเหนือธรรมชาติ หลอกหลอน คลุ้มบ้าคลั่ง

แม้ภาพยนตร์อัตชีวประวัติ Napoléon Bonaparte จะล้มเหลวไม่เป็นท่า! แต่ผู้กำกับ Stanley Kubrick ยังคงมองหาโปรเจคย้อนยุคที่มีเรื่องราวใกล้เคียงกัน กลายมาเป็นชายหนุ่มชาวไอริช Barry Lyndon เข้าร่วมสงครามเจ็ดปี Seven Years’ War (1756-63) พยายามไต่เต้าให้ถึงสู่จุดสูงสุด ก่อนหวนกลับสู่สามัญ

Ludovico Technique คือวิธีการที่ทำให้ Malcolm McDowell ภายนอกกลายเป็นเหมือนหุ่นจักรกล (Clockwork) ปฏิบัติตามกฎกรอบสังคม แต่จิตใจของเขายังคงเหมือนส้ม (Orange) เต็มไปด้วยความรุนแรงระดับ Ultra-Violence

มหากาพย์การเดินทางของมนุษยชาติ พานผ่านช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลง/วิวัฒนาการครั้งสำคัญ ค้นพบวัตถุลึกลับที่ไม่มีใครสามารถหาคำอธิบาย ทำได้เพียงเพลิดเพลินไปกับสุนทรียภาพยนตร์

สงครามเย็นคือช่วงเวลาที่ผู้คนเต็มไปด้วยความหวาดระแวง วิตกจริต จนแทบเสียสติ! ผู้กำกับ Stanley Kubrick เลยสรรค์สร้างผลงานมาสเตอร์พีซเรื่องนี้ด้วยการปลดปล่อยอาวุธนิวเคลียร์ให้น้ำ(ลาย)แตก ขำกระจาย ระเบิดระบายอารมณ์อัดอั้น ด้วยเสียงหัวเราะอย่างคลุ้มบ้าคลั่ง, “ต้องดูให้ได้ก่อนตาย”