Ave Maria

Ave Maria

Ave Maria

คงมีหลายคนรู้จักบทเพลง Ave Maria (เอวา มารี) บทเพลงคำร้องสักการะพระแม่มารีย์ ที่มีความไพเราะงดงาม แต่ใครกันที่เป็นผู้ประพันธ์บทสวดอันเสนาะหูนี้?

คำตอบคือ ไม่มีการจดบันทึกไว้จึงไม่สามารถตอบได้ว่า ใครเป็นผู้ประพันธ์บทสวด Ave Maria แต่มีคีตกวีชื่อดังแห่งยุคหลายคน ที่ได้ทำการเรียบเรียงทำนองขึ้นใหม่ อาทิ Franz Schubert, Johann Sebastian Bach, Vladimir Vavilov ฯ เพื่อทำการสักการะพระแม่มารีย์ในรูปแบบสไตล์ของตนเอง

Ave Maria หรือ Hail Mary แปลเป็นภาษาไทยคือ ‘ขอสักการะแด่พระแม่มารีย์’ เป็นบทสวดของผู้นับถือศาสนาคริสต์คาทอลิค เพื่ออ้อนวอนขอขมาพระแม่มารีย์ มารดาของพระเยซู โดยฐานของบทสวดมาจากเรื่องราวในพระคัมภีร์ไบเบิ้ลโดยแบ่งออกมาเป็นสองท่อน ก่อนที่จะมีการใส่ท่อนที่สามในเวลาต่อมา แต่ละท่อนมีที่มาจาก:

  1. ลุค 1:28 ซึ่งบรรยายถึงการที่เทวทูตกาเบรียล ได้มาหา และอวยพรแก่พระนางมารีย์พรหมจารีผู้ซึ่งตอนนี้กำลังโอบอุ้มบุตรแห่งพระเจ้าอยู่
  2. ลุค 1:40-42 บรรยายถึงพระแม่มารีย์ซึ่งในขณะนี้ได้ตั้งครรก์ไปเยี่ยมเยียนญาติของพระนางนาม อลิซซาเบธซึ่งก็ตั้งครรก์เช่นกัน และเมื่อนางอลิซซาเบธได้ยินคำทักทายของพระแม่มารีย์ ทารกในครรก์ของนางก็ดิ้นไปมาด้วยความปิติ(ผู้ที่จะเป็นนักบุญยอห์นในภายหลัง) อลิซซาเบธจึงบอกแก่พระนางมารีย์ว่าเธอนั้นได้รับคำอวยพรจากทารกที่พระนางมารีย์กำลังโอบอุ้มอยู่ (ผู้ที่จะเป็นพระเยซูในภายหลัง)
  3. ท่อนสุดท้ายนี้ได้เพิ่มขึ้นมาในช่วงปี 1440 พรรณนาถึงความความศักดิ์สิทธ์ของพระนางมารีย์ และคำอ้อนวอนต่อพระนาง

reference: https://operath.wordpress.com/2016/06/03/ประวัติ-ave-maria-hail-mary-จากคำสวดแด่พ/

ฉบับแรก ขอนำเสนอบทประพันธ์ของ Franz Schubert (1797 -1828) ชาว Austrian เขียนขึ้นเมื่อปี 1825 ที่ดัดแปลงคำร้องจากบทกวีเรื่องเล่าตำนานกษัตริย์อาเธอร์ของ Walter Scott (1771 – 1832) กวีชาวสก็อต แปลเป็นภาษาเยอรมันโดย Adam Storck (1780–1822) มีตอนหนึ่งชื่อว่า Liederzyklus vom Fräulein vom See (Lady of the Lake) กลายเป็นบทเพลงชื่อ Ellens dritter Gesang (Ellen’s Third Song, D. 839, Op. 52, No. 6, 1825)

เรื่องราวเกิดขึ้นกับตัวละครชื่อ Ellen Douglas (หรือ Lady of the Lake) ขณะหลบซ่อนตัวอยู่ในถ้ำ Goblin ได้ปฏิเสธที่จะร่วมกับ Roderick Dhu ในการก่อกบฎต่อ King James, ซึ่งขณะนั้น Roderick Dhu กำลังเตรียมพลกรีธาทัพเข้าสู่สงคราม Ellen Douglas จึงได้สวดอ้อนวอนต่อพระแม่มารี อธิษฐานขอความช่วยเหลือให้ได้รับชัยกลับมา

ฉบับที่นำมาให้ฟัง ขับร้องโดย Barbara Bonney นักร้อง Soprano สัญชาติอเมริกัน ในอัลบัม Voices in Harmony, เสียงร้องของเธอมีลูกคอที่สูงมาก สั่นรัวระริกไปถึงจิตวิญญาณ ฟังแล้วรู้สึกอยากนั่งลงคุกเขา … ราวกับอยู่บนสรวงสวรรค์

 ภาษาเยอรมัน
โดย Adam Storck
คำแปลภาษาอังกฤษ
(Hymn to the Virgin)
โดย Sir Walter Scott
Ave Maria! Jungfrau mild,
Erhöre einer Jungfrau Flehen,
Aus diesem Felsen starr und wild
Soll mein Gebet zu dir hin wehen.
Wir schlafen sicher bis zum Morgen,
Ob Menschen noch so grausam sind.
O Jungfrau, sieh der Jungfrau Sorgen,
O Mutter, hör ein bittend Kind!
Ave Maria!Ave Maria! Unbefleckt!
Wenn wir auf diesen Fels hinsinken
Zum Schlaf, und uns dein Schutz bedeckt
Wird weich der harte Fels uns dünken.
Du lächelst, Rosendüfte wehen
In dieser dumpfen Felsenkluft,
O Mutter, höre Kindes Flehen,
O Jungfrau, eine Jungfrau ruft!
Ave Maria!

Ave Maria! Reine Magd!
Der Erde und der Luft Dämonen,
Von deines Auges Huld verjagt,
Sie können hier nicht bei uns wohnen,
Wir woll’n uns still dem Schicksal beugen,
Da uns dein heil’ger Trost anweht;
Der Jungfrau wolle hold dich neigen,
Dem Kind, das für den Vater fleht.
Ave Maria!

Ave Maria! maiden mild!
Listen to a maiden’s prayer!
Thou canst hear though from the wild;
Thou canst save amid despair.
Safe may we sleep beneath thy care,
Though banish’d, outcast and reviled –
Maiden! hear a maiden’s prayer;
Mother, hear a suppliant child!
Ave Maria!Ave Maria! undefiled!
The flinty couch we now must share
Shall seem with down of eider piled,
If thy protection hover there.
The murky cavern’s heavy air
Shall breathe of balm if thou hast smiled;
Then, Maiden! hear a maiden’s prayer,
Mother, list a suppliant child!
Ave Maria!

Ave Maria! stainless styled.
Foul demons of the earth and air,
From this their wonted haunt exiled,
Shall flee before thy presence fair.
We bow us to our lot of care,
Beneath thy guidance reconciled;
Hear for a maid a maiden’s prayer,
And for a father hear a child!
Ave Maria!

กับคนเคยดูอนิเมชั่นของ Disney เรื่อง Fantasia (1940) นี่บทเพลงสุดท้ายของหนัง บรรเลงต่อจาก Night on Bald Mountain ของ Modest Mussorgsky หลังจากซาตานความมืดจากไป สิ่งที่หลงเหลืออยู่คือแสงสว่างดั่งเพลง Ave Maria, คำแปลภาษาอังกฤษ เขียนขึ้นใหม่โดย Rachel Field เรียบเรียง Orchestra โดย Leopold Stokowski

ในหนังเรื่อง Bride of Frankenstein (1935) ในฉากที่ชายแก่ตาบอดเล่นไวโอลิน เพื่อขับกล่อมสัตว์ประหลาดให้สงบลงได้ (มีนัยยะถึงสัมผัสของพระแม่มารีย์ ทำให้ความชั่วร้ายเงียบสงบ มีสติขึ้นมาได้)

และในงานศพ ปธน. John F. Kennedy นักร้อง Tenor: Luigi Vena ได้ขับร้องเพื่อไว้อาลัย


ฉบับของ Charles Gounod (1818 – 1893) คีตกวีชาวฝรั่งเศสยุค Romantic มีชื่อเสียงจากการประพันธ์ Opera เรื่อง Faust, สำหรับ Ave Maria เขียนขึ้นเมื่อปี 1853 ใช้ชื่อว่า Méditation sur le Premier Prélude de Piano de S. Bach โดยได้มีการนำ Prelude No. 1 in C major, BWV 846 จากหนังสือรวมเพลง The Well-Tempered Clavier ของ Johann Sebastian Bach (1685 – 1750) ที่ประพันธ์ไว้เมื่อ 137 ปีก่อน มาทำการดัดแปลงเล็กน้อย ใส่คำร้องภาษาละตินของ Ave Maria เข้าไป

ผมนำต้นฉบับของ Bach: Prelude No. 1 in C major มาให้ฟังก่อนนะครับ เป็นเดี่ยวเปียโนบรรเลงโดย Friedrich Gulda บันทึกเมื่อปี 1972

เพลงนี้ที่ใส่คำร้องภาษาละติน หาฟังยากเหลือเกิน ผมเลือกฉบับของ Anna Moffo มาให้ฟัง ใครเปิดลำโพงดังๆหรี่เสียงสักหน่อยนะครับ เสียงเธอสูงมากจนอาจทำให้ลำโพงคุณแตกได้ แต่ผมรู้สึกว่าฉบับนี้ยังไม่ถือว่ายอดเยี่ยมที่สุด (รู้สึกเหมือน Moffo ลีลามากไปหน่อย และขาดความลื่นไหลต่อเนื่องในน้ำเสียงร้อง)

 ภาษาละติน คำแปลภาษาอังกฤษ
Ave Maria, gratia plena,
Dominos tecum.
Benedicta tu in mulieribus,
et benedictus, fructus ventris tui,
Jesus.
Sancta Maria, sancta Maria, Maria,
ora pro nobis, nobis peccatoribus
nunc et in hora, in hora mortis nostrae.
Amen! Amen!
Hail Mary, full of grace,
the Lord is with thee,
blessed art thou among women,
and blessed is the fruit of thy womb,
Jesus.
Holy Mary, mother of God,
pray for us sinners, now, and at
the hour of our death.
Amen.

 

ไฮไลท์ของเพลงนี้ ไม่ใช่เสียงร้อง แต่เป็นการ Cover เป็นเสียงเครื่องดนตรีต่างๆ, ผมนำฉบับของ Yo-Yo Ma (เชลโล่) เล่นคู่กับ Kathryn Stott (เปียโน) มาให้ฟัง ถือว่านี่เป็นฉบับ Duet ที่มีความไพเราะสวยงามที่สุด

เกร็ด: Yo-Yo Ma นักดนตรีเชลโลสัญชาติอเมริกันเชื้อสายจีน ผู้เป็นอัจฉริยะเล่นดนตรีได้ตั้งแต่อายุ 4 ขวบครึ่ง, เรียนจบ Juilliard School (ที่พระเอก Whiplash เข้าไปเรียน) และ Harvard University มีผลงานกว่า 90 อัลบัม คว้า Grammy Award ถึง 18 ครั้ง (นับถึงปี 2016) ถือได้เป็นยอดฝีมือเชลโล่น่าจะอันดับ 1 ของโลกในปัจจุบัน

มีภาพยนตร์เรื่องหนึ่ง ที่นำ Ave Maria ของ Bach/Gounod ไปใช้ได้อย่างทรงพลังคือ Departure (2009) หนัง Oscar: Best Foreign Language Film ที่เป็นหนึ่งในหนังเรื่องโปรดของผมเลย และทำให้ผมรู้จัก จดจำเพลงนี้ได้ขึ้นใจ


อีกฉบับหนึ่งที่มีชื่อเสียงมากๆ ประพันธ์โดย Vladimir Vavilov (1925 – 1973) คีตกวีชาวรัสเซีย ในช่วงปี 1970, ตอนนั้น Vavilov ใช้ชื่อ Anonymous แทนต้นฉบับดั้งเดิมที่ มีการค้นพบหลังเสียชีวิต ว่าต้นฉบับนั้นอาจเป็นของ Giulio Caccini (1551 – 1618) คีตกวีชาวอิตาลี หนึ่งในผู้กำเนิดบทเพลง Opera แต่เหมือนจะไม่มีหลักฐานยืนยันการค้นพบนี้ ซึ่งถ้าใช่ก็ต้องถือว่า Caccini คือคีตกวีคนแรกที่ประพันธ์ทำนอง/คำร้องของ Ave Maria

ผมหยิบเอาฉบับของ Sumi Jo นักร้อง Coloratura Soprano ชาวเกาหลีใต้ ที่เคยได้รางวัล Grammy Award: Best Opera Recording เมื่อปี 1993, น้ำเสียงของเธอมีความนุ่มนวลที่ลุ่มลึก เคลื่อนไหวไม่มาก (อ้าปากไม่กว้าง) สงบนิ่งแต่ทรงพลัง ให้สังเกตเวลาเธอหายใจน้อยจนครั้งนับได้ และทุกครั้งขับร้องจนสุดลมหายใจ ‘breathtaking’

 


ผมไปเจอ Ave Maria ฉบับภาษาสเปน ขับร้องโดย Elīna Garanča ชาว Latvian เป็นนักร้อง Operatic Mezzo-Soprano (เหมือนว่าเสียงเธอจะไม่ถึงระดับ Soprano แต่เหนือกว่า Mezzo นิดหนึ่ง) ต้องบอกว่านี่เป็นฉบับที่ผมบังเอิญคลิกๆ ฟังไปเรื่อยๆแล้วพบเจอ พอได้ยินก็ขนลุกซู่ นี่อาจเป็นฉบับ Ave Maria ที่ยอดเยี่ยมสุด เพราะส่วนใหญ่คนร้องเพลงนี้จะเป็น Soprano เสียงสูงปี๊ด แต่ Garanča ไม่ถึงระดับนั้น แต่กลับมีลูกเล่นลูกคอ ลีลาการใช้น้ำเสียงที่มีมิติลุ่มลึกกว่า Soprano แท้ๆเสียอีก (ประมาณว่าเสียงร้องของเธอจับต้องได้มากกว่า คือไม่ถึงระดับเกินเอื้อมขึ้นสวรรค์ แต่อยู่ระดับบนท้องฟ้าที่มองเห็นสัมผัสได้)

ผมไม่สามารถไปหาคำแปลภาษาสเปนให้ได้นะครับ (รู้ว่าภาษาสเปนจากการอ่าน Comment) ฟังไม่เข้าใจก็ช่างมัน สัมผัสอารมณ์เพลงได้ก็เหลือเฟือแล้ว


Ave Maria เป็นบทเพลงที่มักอยู่คู่กับความเป็น/ความตาย ถือเป็น Chamber Music ที่คีตกวี/นักร้อง หลายคนใฝ่ฝันต้องการประพันธ์ขับร้อง คงเพราะเชื่อว่าจะเป็นสิ่งเสริมศรัทธาความเชื่อของตนเอง แสดงออกถึงความภักดีต่อพระผู้เป็นเจ้า

นี่คือเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ผมไม่หลงใหลเพลงนี้เท่าที่ควร ทั้งๆที่มีความไพเราะงดงามจับใจ แต่ความตั้งใจของคีตกวี และความหมายของบทเพลง ได้ทำให้ศรัทธาของผมลดลง

TAGLINE | “Ave Maria เป็นบทเพลงสรรเสริญสักการะพระแม่มารี ที่ถึงมีความไพเราะงดงามสะท้านจับใจ”
QUALITY | SUPERB
MY SCORE | LIKE

Leave a Reply

Be the First to Comment!

avatar
  Subscribe  
Notify of