L’Histoire d’Adèle H. (1975)

The Story of Adele H

L’Histoire d’Adèle H. (1975) French : François Truffaut ♥♥

เรื่องราวของ Adéle Hugo บุตรสาวคนที่สองของนักเขียนชื่อก้องโลก Victor Hugo เพราะพ่อโด่งดังคับฟ้าขนาดนั้น คงเลี้ยงดูลูกแบบเอาอกตามใจ เธอชื่นชอบพอชายคนหนึ่ง พยายามทำทุกสิ่งอย่างเพื่อให้ได้ครอบครองเป็นเจ้าของ จมปลักอยู่กับความรักอันมืดบอด มากเกินจนค่อยๆคลุ้มคลั่งสูญเสียจิตวิญญาณ

“เพราะรักจึงยอมทำทุกสิ่ง”, หลังจากรับชม The Story of Adele H. ทำให้ผมรู้สึกว่าใครก็ตามที่พูดประโยคนี้ แม้งโคตรเพ้อเจ้อไร้สาระ! ปลิ้นปล้อนกะล่อนหลอกลวงผู้อื่น ยังเลวร้ายไม่เท่าการโกหกตัวเอง

โดยเฉพาะผู้กำกับ François Truffaut สร้างภาพยนตร์เรื่องนี้ด้วยการตัดทิ้งเหตุผล ที่มาที่ไป รายละเอียดพื้นหลังตัวละครออกหมด แล้วนำเสนอเพียงมุมมองเดียว(ของตนเอง) ต่ออิสตรีผู้หมกมุ่นในรัก ช่างมีความอัปลักษณ์ มักมาก โรคจิตเสียจริง!

สาเหตุที่ผมโคตรเกลียดภาพยนตร์เรื่องนี้ นั่นเพราะ Truffaut ได้แสดงออกถึงความเห็นแก่ตัว สองบรรทัดฐาน ไร้มโนธรรมประจำใจ ไม่ใช่ลูกผู้ชายพอ! ยินยอมรับไม่ได้ต่อความหมกมุ่นมากเกินของอดีตภรรยา เพราะตนเองจักสูญเสียอิสรภาพเสรี ในการสานสร้างสัมพันธ์ลึกซึ้งกับหญิงอื่น


François Roland Truffaut (1932 – 1984) ผู้กำกับ/นักวิจารณ์ สัญชาติฝรั่งเศส เกิดที่ Paris พ่อแท้ๆเลิกรากับแม่ Janine de Montferrand เธอแต่งงานใหม่กับ Roland Truffaut รับเป็นบุตรบุญธรรมตั้งชื่อพร้อมมอบนามสกุลให้ แปดปีแรกอาศัยอยู่กับย่าจนเธอเสียชีวิต เลยย้ายกลับมาอยู่กับแม่และพ่อเลี้ยงที่ไม่ถูกชะตานัก เสี้ยมสั่งสอนให้สงบเสงี่ยมเจียมตน ใช้เวลาอ่านหนังสือ หมกตัวอยู่ในโรงหนัง หลังถูกไล่ออกจากโรงเรียนเลยตัดสินใจหนีออกจากบ้าน ถูกจับข้อหาลักขโมยเล็กๆน้อยๆส่งตัวไปสถานดัดสันดาน หลังจากนั้นก็เริ่มดิ้นรนเอาตัวรอด หัดเรียนรู้ศึกษาอะไรๆด้วยตนเอง (Self-Taught), ประมาณปี 1948 มีโอกาสพบเจอ André Bazin (1918 – 1958) ราวกับพ่อบุญธรรมคนที่สอง ให้ความช่วยเหลืออะไรหลายๆอย่าง ทั้งยังว่าจ้างทำงานเป็นนักวิจารณ์นิตยสาร Cahiers du cinéma (ที่ Bazin ก่อตั้งขึ้น) ร่วมกันพัฒนาทฤษฎี Auteur Theory ส่งเสริมสนับสนุนให้สร้างหนังสั้น Une Visite (1955), และภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องแรกแจ้งเกิด The 400 Blows (1959) กลายเป็นหนึ่งในผู้กำกับรุ่น French New Wave

ชีวิตส่วนตัวของ Truffaut มักมีสัมพันธ์ลึกซึ้งกับนักแสดงร่วมงานอยู่เสมอ Jeanne Moreau, Catherine Deneuve ฯ แต่แต่งงานกับ Madeleine Morgenstern (ครองคู่ 1957 – 65) บุตรสาวของ Ignace Morgenstern ผู้ก่อตั้งสตูดิโอ Cocinor ที่คอยสรรหาทุนสร้างหนังให้อยู่เสมอๆ

สำหรับ The Story of Adele H. เห็นว่า Truffaut ได้ลิขสิทธิ์ดัดแปลงไดอารี่ส่วนตัวของ Adéle Hugo (1830 – 1915) จาก Jean Hugo ทายาท Victor Hugo (1802 – 1885) ตั้งแต่ประมาณปี 1967-68 จากระยะเวลาดังกล่าว คาดคิดว่าคงต้องการสะท้อนความสัมพันธ์ตนเองต่อ Madeleine Morgenstern อดีตคนรักคงเป็นคนประเภทมักมากความ เห็นแก่ตัว เอาแต่ใจ ครุ่นคิดว่าเงินทองซื้อได้ทุกสิ่งอย่าง นั่นเป็นสิ่งไม่น่ารักเอาเสียเลย

เกร็ด: Jean Hugo มอบข้อตกลงหนึ่งให้ Truffaut ว่าจะไม่มีการนำ Victor Hugo ปรากฏตัวในหนัง

แต่การที่หนังเสียเวลากว่าจะสร้างเสร็จสำเร็จถึง 7 ปี นั่นเพราะไม่สามารถสรรหางบประมาณเพียงพอ (ก็แน่ละ เพิ่งเลิกราจาก Morgenstern หาทุนสร้างหนังเองต่อจากนั้นเลยไม่ใช่เรื่องง่าย) ความสำเร็จล้นหลามของ Day for Night (1973) จึงติดต่อได้ United Artists อุ้มชูโปรเจคนี้

ร่วมงานกับทีมนักเขียนขาประจำ ประกอบด้วย Jean Gruault (Jules et Jim, Two English Girl ฯ), Suzanne Schiffman (Tirez sur le pianiste, Jules et Jim, La nuit américaine ฯ) และ Frances Vernor Guille

พื้นหลังปี 1863 ช่วงระหว่าง American Civil War (1861-65), เรื่องราวของ Adèle Hugo (รับบทโดย Isabelle Adjani) ออกเดินทางมาข้ามมหาสมุทร Atlantic มาจนถึง Halifax, Nova Scotia เพื่อติดตามค้นหาชายหนุ่มที่ตนตกหลุมรัก Lieutenant Albert Pinson(รับบทโดย Bruce Robinson) พยายามทำสิ่งทุกอย่างเพื่อเรียกร้องความสนใจ คาดหวังจักได้แต่งงานครองคู่ แต่เขาปฏิเสธเสียงขันแข็ง ยินยอมรับไม่ได้กับความมากเกินไปของเธอ ถึงกระนั้นหญิงสาวกลับไม่ลดละเลิก หมกมุ่นจนค่อยๆคลุ้มคลั่งสูญเสียสติแตก


นำแสดงโดย Isabelle Yasmina Adjani (เกิดปี 1955) นักร้อง/นักแสดงสัญชาติฝรั่งเศส เจ้าของสถิติ César Awards: Best Actress ถึงห้าครั้ง มีพ่อเชื้อสาย Algerian ส่วนแม่มาจาก German พวกเขาพบเจอกันหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ปักหลักใช้ชีวิตอยู่กรุงปารีสแต่ต่างพูดภาษาฝรั่งเศสไม่ได้เท่าไหร่ คลอดเธอพร้อมน้องชายเติบโตขึ้นพูดได้สองภาษา ด้วยความชื่นชอบการประกวด อายุ 12 ขึ้นแสดงละครเวทีสมัครเล่น ผ่านคัดเลือกเข้าเรียนยัง University of Vincennes สร้างชื่อให้ตนเองเมื่อเข้าร่วม Comédie-Française จากนั้นผันตัวสู่ภาพยนตร์ แจ้งเกิดโด่งดังกับ The Story of Adèle H. (1975)

ผลงานเด่นๆ อาทิ The Tenant (1976), Nosferatu the Vampyre (1979), Possession (1981), Camille Claudel (1988), La journée de la jupe (2008) ฯ

รับบท Adèle Hugo/Lewry หญิงสาวผู้มีความหมกมุ่น มโนเพ้อภพ มักมากในรัก ติดตามอดีตแฟนหนุ่ม Lt. Albert Pinson หนีออกจากบ้านข้ามน้ำข้ามทะเลมาถึง Halifax, Nova Scotia พยายามทำทุกอย่างเพื่อให้ได้ครอบครองเป็นเจ้าของ แม้ได้รับการปฏิเสธก็ไม่ยินยอมพ่ายแพ้ ต่อให้ร่างกายแสดงออกด้วยความเจ็บปวดรวดร้าวเพียงใด ไม่มีอะไรอย่างอื่นในชีวิตที่ฉันต้องการ

พื้นหลังตัวละครนี้ บอกแค่ว่าเป็นลูกสาวคนที่สองของนักเขียนชื่อดังก้องโลก Victor Hugo ผู้ชมสามารถจินตนาการต่อเองได้ว่าต้องบ้านรวย เลี้ยงดูแบบเอาอกตามใจ (ส่งเงินมาให้เป็นค่าใช้จ่ายทุกๆเดือน) ด้วยเหตุนี้เลยติดนิสัยเจ้าหญิง เย่อหยิ่งเห็นแก่ตัว อยากได้อะไรต้องได้ หมกมุ่นมักมาก จนได้รับวินิจฉัยว่าเป็น ‘Erotomania’

ขณะเรื่องความสัมพันธ์กับอดีตแฟนหนุ่ม Lt. Albert Pinson นี่เป็นสิ่งที่หนังตัดทิ้งออกไปโดยสิ้นเชิง เพราะเหตุใด ทำไม มีปัญหาอะไรถึงเลิกรา? เป้าหมายคงเพื่อให้เรื่องราวโฟกัสความหมกมุ่นของตัวละครอย่างเต็มที่ แต่นี่เป็นการสร้างอคติ มองโลกแง่เดียว โบ้ยโทษความผิดไปที่หญิงสาว หมกมุ่นมักมากยินยอมรับไม่ได้!

ความตั้งใจแรกสุดของ Truffaut ต่างคือชู้รักของเขา Jeanne Moreau ตามด้วย Catherine Deneuve ก่อนมาลงเอยที่ Isabelle Adjani จากความประทับใจใน La Gifle (1974)

ใบหน้าอันผุดผ่องใสบริสุทธิ์ของ Adjani ตรงกันข้ามกับสิ่งที่ปากพูดออกมา ปลิ้นปล้อนกะล่อนหลอกลวงยิ่งกว่า Rashômon อะไรจริงเท็จไม่สามารถตอบได้ นั่นทำให้จิตวิญญาณตัวละครค่อยๆตกต่ำทรามลงเรื่อยๆ ภาพลักษณ์ก็เช่นกัน เมื่อกาย-ใจเกิดความขัดแย้งไม่ลงรอย เก็บเอาไปเพ้อฝันร้าย ร่างกายทรุดโทรมอ่อนเรี่ยวแรง จนถึงจุดๆหนึ่งก็มิอาจอดรนทนต่อไปได้


ถ่ายภาพโดย Néstor Almendros (1930 – 1992) ตากล้องยอดฝีมือสัญชาติ Spanish แต่ไปเติบโตยังประเทศ Cuba หลบหนีสู่ฝรั่งเศสช่วง Cuban Revolution (1953-59) กลายเป็นขาประจำของ Éric Rohmer, François Truffaut ทั้งยังมีผลงานอมตะอย่าง Days of Heaven (1978), The Wild Child (1970), Kramer vs. Kramer (1979), The Blue Lagoon (1980), The Last Metro (1980), Sophie’s Choice (1982) ฯ

งานภาพสไตล์ Truffaut กล้องจะเคลื่อนไหวอยู่แทบตลอดเวลา แพนไปแพนมาติดตามตัวละครจากด้านหนึ่งไปอีกด้านหนึ่ง เดินกลับไปแล้วก็หวนย้อนมา สักพักเริ่มเกิดอาการมึนตึง ตาลาย ว่าไปไม่แตกต่างจากความสับสนวุ่นวายที่อยู่ภายในจิตใจของ Adèle Hugo

เทคนิคง่ายๆเพื่อนำเสนอจิตใต้สำนึกตัวละคร คือการซ้อนภาพขณะนอนหลับฝัน ดิ้นกระสับกระส่ายบนเตียง กับภาพกำลังดำผุดดำว่ายท่ามกลางมหาสมุทร สะท้อนความรวดร้าวทุกข์ทรมาน แหวกว่ายหาชายฝั่งที่ไม่มีวันพบเจอเสียที

Cameo ของ Truffaut รับบททหารที่ Adèle ทักผิด

ตัดต่อโดย Yann Dedet ร่วมงานกับ Truffaut ตั้งแต่ Two English Girls (1971), Day for Night (1973) ฯ ผลงานเด่นอาทิ À Nos Amours (1983), Under the Sun of Satan (1987), Breaking the Waves (1996), Polisse (2011) ฯ

ดำเนินเรื่องผ่านเสียงบรรยาย/จดบันทึกอ่านจากไดอารี่ของ Adéle Hugo ถึงเหตุการณ์ที่ประสบพบเจอเข้ากับตัว ระหว่างอาศัยอยู่ Halifax, Nova Scotia (และอีกนิดหน่อยที่ Barbados)

มาถึงก็เริ่มเลย! สังเกตว่าหนังสไตล์ Truffaut จะไม่มีอารัมบทหรือ Establish Shot แต่การเดินเข้าร้านหนังสือ ก็จะเวียนวนเริ่มต้น-สิ้นสุด จบฉาก/เทค/ช็อต ขณะเดินออกจากร้านพอดิบพอดี

ครั้งหนึ่ง Adèle แอบซุ่มมอง พบเห็นแฟนหนุ่มกำลังนำพาหญิงสาวขึ้นห้อง การตัดต่อสลับไปมาของฉากนี้มีความน่าสนเท่ห์อย่างมาก ไม่เพียงแทน สายตา-ปฏิกิริยา แต่ถือว่าเป็น Continuity Editing ดำเนินไปข้างหน้าโดยพร้อมเพรียง มอบสัมผัสที่เหมือนพวกถ้ำมอง โรคจิต ดูวิปริตสักหน่อย

สำหรับเพลงประกอบเป็นการ Re-use นำผลงานของ Maurice Jaubert (1900–1940) คีตกวียอดฝีมืออายุสั้นสัญชาติฝรั่งเศส นำมาใช้ Opening/Closing Credit นอกนั้นถือเป็น Diegetic Music แต่จะว่าไปเสียงพูดบรรยายของ Adèle ดังตลอดเรื่อง เทียบแทนด้วยบทเพลงก็ยังได้


ความหมกมุ่นมากเกินพอดีทำให้หญิงสาวสูญเสียสติสัมปชัญญะ เกิดอาการหน้ามืดตามัว พบเห็นภาพหลอกหลอน มองไม่เห็นผิดชอบ ‘กงจักรเป็นดอกบัว’ ไร้ปัญญาเข้าใจถึงปัญหา หรือสามารถแก้ไขอะไรด้วยตนเอง บุคคลประเภทนี้สมควรต้องได้รับการดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด แต่เพราะความเห็นแก่ตัวของชายคนนั้น เรื่องอะไรฉันต้องรับผิดชอบสิ่งเกิดขึ้น

สำหรับคนรับชมภาพยนตร์ของ François Truffaut มาปริมาณหนึ่ง น่าจะเข้าใจได้ถึงความ ‘หัวขบถ’ ไม่ชอบการถูกควบคุมบีบบังคับ มักขัดแย้งต่อกฎระเบียบ ขนบวิถีทางสังคมอยู่ตลอดเวลา การแต่งงานกับ Madeleine Morgenstern ก็ไม่รู้เพราะรักหรือเบื้องหลังอะไร แต่เชื่อว่าอยู่กันไปสักพักคงเริ่มทนไม่ได้ เธอจะมาเจ้ากี้เจ้าการ ยุ่งวุ่นวายกับชีวิตฉันมากทำไม!

ความรักเมื่อเกินกว่าอดทนก็ถึงจุดแตกหัก แปรสภาพเป็นโกรธเกลียดเคียดแค้น, Truffaut สร้างภาพยนตร์เรื่องนี้มองมุมหนึ่งคือการระบายความอึดอัดอั้นทรมานใจ “กูรับไม่ได้กับผู้หญิงประเภทนี้!” ตัดทิ้งรายละเอียดเหตุผลออกทุกสิ่งอย่าง ถ่ายทอดอารมณ์ความรู้สึกตนเองใส่ลงไปในภาพยนตร์ … นี่คือความเป็น ‘ศิลปิน’ เปิดเผยธาตุแท้ตัวตน จิตวิญญาณผู้สร้างสรรค์ผลงาน ระบายออกเพื่อให้ชีวิตสามารถดำเนินเดินหน้าต่อไปได้

คุณมีเพื่อนประเภท แต่งงานมีลูกเต้ากลับยังสรรหาเวลาว่างเที่ยวเตร่เหล่หลีสาว บ้างหรือเปล่าละ? ถามหน่อยคิดยังไงกับมัน ทั้งรู้ว่าเหี้ยแต่ก็ยังคบหา ไร้ศีลธรรม มโนธรรม คุณธรรมประจำใจ ตราบใดเมียยังจับไม่ได้ก็หลงระเริงร่า ลูกเต้าจะทุกข์ทรมาน อับอายขายขี้หน้าก็ช่างหัวมัน

คนแบบนี้สมควรไร้ที่ยืนในสังคมนะครับ แต่โลกสมัยนี้กลับยินยอมรับความคอรัปชั่นดังกล่าวกันได้ ผมคนหนึ่งละไม่เอา แค่เพื่อนคนหนึ่งเองช่างหัวประไร ธำรงอุดมการณ์ตั้งมั่นถูกผิดไว้ นั่นน่าภาคภูมิพึงพอใจกว่ากันมาก ถ้ามันรู้สำนึกสามารถกลับตัวกลับใจ ถึงเวลาก็ค่อยให้อภัยว่ากันไปตามเรื่องราว

Morgenstern อาจเป็นผู้หญิงที่เลวร้ายในสายตาของ Truffaut แต่การกระทำของเขาก็ไม่ใช่ลูกผู้ชายเลยสักนิด หลีกหนีปัญหา แสวงหาหนทางเอาตัวรอด พึงพอใจของตนเองฝ่ายเดียว แถมการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้ระบายทุกสิ่งอย่างออกมา ไม่ต่างอะไรจากหมาขี้แล้วสะบัดตูดหนี ทิ้งความสกปรกเรี่ยราดให้ผู้คนเดินย่ำเหยียบ


หนังได้ทุนสร้างประมาณ 5 ล้านฟรังก์ ไม่มีรายงานตัวเลขทำเงิน เพียงยอดเข้าชม 762,644 คน ถือว่าประสบความสำเร็จปานกลาง แต่น่าผิดหวังเมื่อเทียบผลงานก่อนหน้าของผู้กำกับ Truffaut

คำชมล้นหลามต่อการแสดงของ Isabelle Adjani ทำให้เธอได้เข้าชิง Oscar: Best Actress อย่างคาดไม่ถึง ขณะที่ César Award มีลุ้นสามรางวัล
– Best Director
– Best Actress (Isabelle Adjani)
– Best Production Design

ส่วนตัวบอกเลยว่าไม่ชอบหนังเรื่องนี้! แม้โคตรประทับใจการแสดงอันตราตรึงของ Isabelle Adjani แต่เมื่อผสม ‘สไตล์ Truffaut’ และเล่าเรื่องแง่มุมเดียว มันช่างเอ่อล้นความเห็นแก่ตัว สร้างหนังด่าผู้หญิง ไม่มีความเป็นลูกผู้ชายเลยสักนิด!

แนะนำคอหนังโรแมนติก หนุ่มๆสาวๆหมกมุ่นในความรักมากเกินพอดี, ผสมประวัติศาสตร์ สะท้อนจิตวิทยาตัวละคร, แฟนผู้กำกับ François Truffaut และนักแสดงนำหญิง Isabelle Adjani ไม่ควรพลาด

จัดเรต 13+ กับความหมกมุ่นคลุ้มคลั่งจนเสียสติแตก

คำโปรย | เพราะรับไม่ได้กับความรักขาดสติ François Truffaut เลยสรรค์สร้าง L’Histoire d’Adèle H. โดยมี Isabelle Adjani คือตัวแทนผู้หญิงที่ตนเกลียดที่สุด
คุณภาพ | ปานกลาง
ส่วนตัว | ไม่ชอบ

Leave a Reply

avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Notify of