Schubert: Winterreise

winterreise

Schubert: Winterreise

คุณเคยฟังเพลงคลาสสิก ที่มีทำนองสะท้อนจิตวิทยาของผู้แต่งหรือเปล่า? Franz Schubert ประพันธ์ Winter Journey ขึ้นจากประสบการณ์เฉียดตายของตน นำคำร้องจากบทกวีของ Wilhelm Müller ที่พรรณาถึงชีวิต ปรัชญา เรียบเรียงเป็น Song Cycle ที่มีเพียงเปียโนกับนักร้องเสียง Tenor/Baritone, การได้ทำความเข้าใจบทเพลงนี้ เสมือนอ่านหนังสือ ‘ปรัชญาชีวิต’ ของคาลิล ยิบราน

วันก่อนที่ผมได้ดูหนังเรื่อง The Piano Teacher (2001) เกิดความติดใจ Im Dorfe (In The Village) ซึ่งเป็นหนึ่งในบทเพลง/บทกลอน ที่มาจาก Winterreise สัมผัสได้ถึงความลึกล้ำไม่ใช่แค่คำร้อง/คำแปล แต่ท่วงทำนอง และเทคนิคการเล่นเปียโน ที่มีนัยยะสื่อความหมายแฝงแทนอารมณ์บางอย่าง เป้าหมายของการเขียนบทความนี้ เพื่อทำการวิเคราะห์ สร้างความเข้าใจสิ่งที่เรียกว่า ‘ภาษาดนตรี’

Johann Ludwig Wilhelm Müller (1794 – 1827) นักกวีชาว Prussian (German) เกิดที่เมือง Dessau เป็นลูกช่างตัดเสื้อ โตขึ้นเข้าเรียนที่ University of Berlin สาขานิรุกติศาสตร์ (Philological) และประวัติศาสตร์ (Historical) ช่วงปี 1813-1814 เป็นอาสาสมัครในกองทัพ Prussian เพื่อสู้รบกับ Napoléon ได้เข้าร่วมสงครามที่ Lützen, Bautzen, Hanau และ Kulm หลังจากสงครามกลับมาเรียนหนังสือต่อ จบแล้วได้เป็นอาจารย์สอนที่ Gelehrtenschule, Dessau และได้รับมอบหมายให้เป็นบรรณารักษ์ห้องสมุดของจักรวรรดิเยอรมัน (Imperial Librarian), น่าเสียดาย Müller อายุสั้นไปนิด เสียชีวิตจากโรคหัวใจล้มเหลวขณะอายุเพียง 32 ปีเท่านั้น

บทกวีของ Müller ได้รับความนิยมอย่างสูงตั้งแต่ตีพิมพ์ครั้งแรก ถึงขนาด Franz Schubert คีตกวีที่มีชีวิตในยุคสมัยเดียวกันได้นำบทวีของเขา อาทิ Die schöne Müllerin (เขียนขึ้นปี 1820) มาดัดแปลงประพันธ์สร้างทำนองขึ้นในปี 1823 แต่เชื่อว่า Müller น่าจะไม่เคยมีโอกาสได้รับชม/รับฟัง การแสดงดนตรีนี้เป็นแน่

Franz Schubert (1797 – 1828) คีตกวีสัญชาติ Austrian, บิดา Franz Theodor Schubert เป็นครูโรงเรียนมัธยม สอนไวโอลินตั้งแต่อายุ 5 ขวบ พี่ชาย Ignaz สอนเปียโนให้ตอนอายุ 11, ด้วยรักที่ไม่สมหวัง ทั้งชีวิตของเขาได้อุทิศให้กับดนตรี การแต่งเพลง และการสังสรรค์กับเพื่อนฝูง เสียชีวิตตอนอายุ 32 ตรวจสอบพบสารปรอทในร่างกาย อาจมีสาเหตุจากการรักษาอาการป่วยโรคซิฟิลิส (Syphilis) ที่บ่งบอกว่าเขาเป็นพวกรักร่วมเพศ

ว่ากันว่า Schubert พบว่าตัวเองเป็นซิฟิลิสประมาณปี 1822 ซึ่งการรักษาสมัยนั้นคือฉีดสารปรอทเข้าร่างกาย ถ้ารับได้ก็อาจหาย ไม่ได้ก็ตายทันที ชีวิตช่วงขณะนั้นทนทุกข์ทรมานมาก แต่ยังมีชีวิตรอดมาได้, รู้จักกับบทกวีของ Wilhelm Müller จากการแนะนำของ Johann Michael Vogl นักร้องเสียง Baritone เชื้อสาย Austrian ที่เป็นเพื่อนสนิทของ Schubert และต่อมาได้เป็นนักร้องขาประจำในบทเพลงที่เขียนขึ้นจากบทกวีของ Müller

สำหรับ Winterreise (Winter Journey, การผจญภัยในช่วงฤดูหนาว) Op.89, D.911 ถือว่าเป็นครั้งที่สองที่ Schubert หวนกลับไปหาบทกวีของ Müller อีกครั้ง ประพันธ์ขึ้นเมื่อปี 1827 มีทั้งหมด 24 บทเพลง/กลอน

สำหรับคลิปที่แนบมานั้น ส่วนใหญ่จะขับร้องโดย Fischer Dieskau เปียโนโดย Murray Perahia ถือฉบับที่น่าจะไพเราะที่สุดของ Winterreise ที่มีอยู่ใน Youtube แล้วนะครับ

ผมต้องขออภัยไว้ก่อน ณ ที่นี้ที่ยังไม่สามารถเขียนวิเคราะห์ได้ครบทุกบทเพลง/บทกลอน ของ Winterreise แต่ได้นำคำร้อง คำแปล และคลิปใส่แยกเป็นเพลงๆไว้ให้แล้ว เพราะปริมาณ 24 บทเพลงนั้นเยอะมาก ต้องใช้เวลาและพลังอย่างมาก แต่ยังไงตั้งใจว่าจะเขียนให้ครบ ไม่รู้เหมือนกันว่าจะเมื่อไหร่


1. Gute Nacht (Good Night)

ชายแปลกหน้ามาถึงแล้วจากไป, เมื่อเดือนพฤษภาคม เขาตกหลุมรักหญิงสาวคนหนึ่งหวังว่าจะได้แต่งงานด้วย แต่กลับถูกเธอบอกปัดปฏิเสธ จึงตัดสินใจเก็บข้าวของออกเดินทางในค่ำคืนที่มืดสนิท เดินผ่านประตูหน้าบ้านหญิงสาว เขียนคำว่า Gute Nacht (Goodnight) เป็นการร่ำลาจาก

คำพูด ‘goodbye’ ไม่ได้มีความหมายแค่การลาจากเท่านั้น แต่ยังเป็นการเริ่มสิ่งใหม่ๆ ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินทาง Winter Journal

– ย่อหน้าแรกของเพลง โน๊ตของมือซ้ายจะกดย้ำๆซ้ำๆคงที่ ให้สัมผัสของความแปลกแยกแตกต่าง ฉันมาที่นี่ด้วยการเป็นคนแปลกหน้า และกำลังจากไปด้วยการยังเป็นคนแปลกหน้าเช่นเดิม
– ย่อหน้าสอง โน๊ตจะเปลี่ยนไปโดยค่อยๆไล่ลำดับและเสียงดังเน้นขึ้น แสดงถึงความรัก ความประทับใจ ที่สวยงาม ทำให้อิ่มเอิบเป็นสุข
– ย่อหน้าสาม เริ่มต้นโน๊ตยังคงเสียงสูงและดังอยู่ แต่จะค่อยๆลดระดับลงมาเรื่อยๆ (เพราะเข้าสู่ In this darkness.)
– ย่อหน้าสี่ เสียงโน๊ตจะเบาลง กลับไปมีทำนองคล้ายย่อหน้าแรก โน๊ตมือซ้ายจะกดย้ำๆซ้ำๆ เป็นการออกย่ำพร้อมที่จะเดินทาง
– ย่อหน้าห้า จะคล้ายกับย่อหน้าสอง รำพันถึงความผิดหวัง
– ย่อหน้าหก จะคล้ายกับย่อหน้าสาม รำพันถึงความรัก
– ส่วนย่อหน้าเจ็บ เสียงจะเบาที่สุดในบทเพลงนี้ กระซิบกระซาบ เพราะไม่อยากรบกวนความฝันของเธอ (I don’t want to disturb your dreaming,)
– และย่อหน้าแปดสุดท้าย เขียนข้อความ Good Night เพื่อเป็นการสั่งลา ทำนองจะค่อยๆดังขึ้นเรื่อยๆ คงเพราะชายหนุ่มหันกลับมามองบ้านของหญิงสาวเป็นครั้งสุดท้าย จิตใจคงไม่อยากจากไป แต่เพราะคำพูดปฏิเสธของเธอมันทำให้เขาไม่สามารถฝืนทนอยู่ต่อไปได้

Fremd bin ich eingezogen,
Fremd zieh’ ich wieder aus.
Der Mai war mir gewogen
Mit manchem Blumenstrauß.


Das Mädchen sprach von Liebe,
Die Mutter gar von Eh’, –
Nun ist die Welt so trübe,
Der Weg gehüllt in Schnee.


Ich kann zu meiner Reisen
Nicht wählen mit der Zeit,
Muß selbst den Weg mir weisen
In dieser Dunkelheit.


Es zieht ein Mondenschatten
Als mein Gefährte mit,
Und auf den weißen Matten
Such’ ich des Wildes Tritt.


Was soll ich länger weilen,
Daß man mich trieb hinaus ?
Laß irre Hunde heulen
Vor ihres Herren Haus;


Die Liebe liebt das Wandern –
Gott hat sie so gemacht –
Von einem zu dem andern.
Fein Liebchen, gute Nacht !


Will dich im Traum nicht stören,
Wär schad’ um deine Ruh’.
Sollst meinen Tritt nicht hören –
Sacht, sacht die Türe zu !


Schreib im Vorübergehen
Ans Tor dir: Gute Nacht,
Damit du mögest sehen,
An dich hab’ ich gedacht

I came here a stranger,
As a stranger I depart.
May favored me
With many a bunch of flowers.


The girl spoke of love,
Her mother even of marriage –
Now the world is so gloomy,
The road shrouded in snow.


I cannot choose the time
To begin my journey,
Must find my own way
In this darkness.


A shadow of the moon travels
With me as my companion,
And upon the white fields
I seek the deer’s track.


Why should I stay here any longer
So that people can drive me away ?
Let stray dogs howl
In front of their master’s house;


Love loves to wander –
God made it that way –
From one to the other,
My dearest, good night !


I don’t want to disturb your dreaming,
It would be a shame to wake you.
You won’t hearstep,
Softly, softly the door closes !


I write in passing
On your gate: Good night,
So that you may see
That ought of you.


2. Die Wetterfahne (The Weathervane)

Die Wetterfahne (The Weathervane) Looking back, he scolds himself for not seeing the symbolism of the weathervane on his beloved’s house – both love and wind can change direction.

Der Wind spielt mit der Wetterfahne
Auf meines schönen Liebchens Haus.
Da dacht’ ich schon in meinem Wahne,
Sie pfiff den armen Flüchtling aus.


Er hätt’ es eher bemerken sollen,
Des Hauses aufgestecktes Schild,
So hätt’ er nimmer suchen wollen
Im Haus ein treues Frauenbild.


Der Wind spielt drinnen mit den Herzen
Wie auf dem Dach, nur nicht so laut.
Was fragen sie nach meinen Schmerzen ?
Ihr Kind ist eine reiche Braut.

The wind plays with the weathervane
On my lovely darling’s house.
And I thought in my delusion,
That it mocked the poor fugitive.


He should have noticed sooner
The symbol displayed on the house,
So he wouldn’t ever have expected
To find a faithful woman within.


The wind plays with the hearts inside
As it does on the roof, only not so loudly.
Why should they care about my grief ?
Their child is a rich bride.


3. Gefrorne Tränen (Frozen Tears)

Gefrorne Tränen (Frozen Tears) As he walks he is confused by the tears falling down his cheeks.  How can tears burning so hot from his heart turn into frozen tears?

Gefrorne Tropfen fallen
Von meinen Wangen ab:
Ob es mir denn entgangen,
Daß ich geweinet hab’ ?


Ei Tränen, meine Tränen,
Und seid ihr gar so lau,
Daß ihr erstarrt zu Eise
Wie kühler Morgentau ?


Und dringt doch aus der Quelle
Der Brust so glühend heiß,
Als wolltet ihr zerschmelzen
Des ganzen Winters Eis !

Frozen drops are falling
Down from my cheeks.
How could I have not noticed
That I have been weeping ?


Ah tears, my tears,
And are you so tepid
That you freeze to ice
Like cool morning dew ?


Yet you burst from the wellspring
Of my heart so burning hot,
As if you wanted to melt
The entire winter’s ice !


4. Erstarrung (Numbness)

Erstarrung (Numbness) Realizing that his love affair is over, he desperately searches for a memento but finds only her image etched in the ice and in his heart.

Ich such’ im Schnee vergebens
Nach ihrer Tritte Spur,
Wo sie an meinem Arme
Durchstrich die grüne Flur.


Ich will den Boden küssen,
Durchdringen Eis und Schnee
Mit meinen heißen Tränen,
Bis ich die Erde seh’.


Wo find’ ich eine Blüte,
Wo find’ ich grünes Gras ?
Die Blumen sind erstorben,
Der Rasen sieht so blaß.


Soll denn kein Angedenken
Ich nehmen mit von hier ?
Wenn meine Schmerzen schweigen,
Wer sagt mir dann von ihr ?


Mein Herz ist wie erstorben,
Kalt starrt ihr Bild darin;
Schmilzt je das Herz mir wieder,
Fließt auch ihr Bild dahin !

I search the snow in vain
For the trace of her steps.
Where she, arm in arm with me,
Crossed the green meadow.


I want to kiss the ground,
Penetrate ice and snow
With my hot tears,
Until I see the soil.


Where will I find a blossom,
Where will I find green grass ?
The flowers are all dead,
The turf is so pale.


Shall then no memento
Accompany me from here ?
When my pains cease,
Who will tell me of her then ?


My heart is as if dead,
Her image frozen cold within;
If my heart ever thaws again,
Her image will melt away, too !


5. Der Lindenbaum (The Linden Tree)

Der Lindenbaum (The Linden Tree) He remembers a significant tree where once he carved their names but that now haunts his journey, calling him back to find peace once again.

Am Brunnen vor dem Tore
Da steht ein Lindenbaum;
Ich träumt’ in seinem Schatten
So manchen süßen Traum.


Ich schnitt in seine Rinde
So manches liebe Wort;
Es zog in Freud’ und Leide
Zu ihm mich immer fort.


Ich mußt’ auch heute wandern
Vorbei in tiefer Nacht,
Da hab’ ich noch im Dunkeln
Die Augen zugemacht.


Und seine Zweige rauschten,
Als riefen sie mir zu:
Komm her zu mir, Geselle,
Hier find’st du deine Ruh’ !


Die kalten Winde bliesen
Mir grad’ ins Angesicht;
Der Hut flog mir vom Kopfe,
Ich wendete mich nicht.


Nun bin ich manche Stunde
Entfernt von jenem Ort,
Und immer hör’ ich’s rauschen:
Du fändest Ruhe dort !

At the well by the gate
There stands a linden tree;
I dreamed in its shadow
Many a sweet dream.


I carved in its bark
Many a word of love;
In joy and in sorrow
I was always drawn to it.


Again today I had to travel
Past it in the depths of night.
There even in the darkness
I closed my eyes.


And its branches rustled,
As if they called to me:
Come here to me, friend,
Here you’ll find peace !


The cold winds blew
Right into my face;
The hat flew off my head,
I didn’t turn around.


Now I am many hours
Distant from that place,
And I still hear it whispering:
You’d find peace here !


6. Wasserflut (Flood)

Wasserflut (Flood) Tired of watching his tears fall into the snow, he asks the snow to take his tears and flow past his beloved’s house when it melts in the spring.

Manche Trän’ aus meinen Augen
Ist gefallen in den Schnee;
Seine kalten Flocken saugen
Durstig ein das heiße Weh.


Wenn die Gräser sprossen wollen
Weht daher ein lauer Wind,
Und das Eis zerspringt in Schollen
Und der weiche Schnee zerrinnt.


Schnee, du weißt von meinem Sehnen,
Sag’, wohin doch geht dein Lauf ?
Folge nach nur meinen Tränen,
Nimmt dich bald das Bächlein auf.


Wirst mit ihm die Stadt durchziehen,
Muntre Straßen ein und aus;
Fühlst du meine Tränen glühen,
Da ist meiner Liebsten Haus.

Many a tear from my eyes
Has fallen in the snow;
Its cold flakes absorb
Thirstily the burning woe.


When it’s time for the grass to sprout
There blows a mild wind,
And the ice will break apart
And the soft snow melt away.


Snow, you know about my longing,
Tell me, where does your course lead ?
If you just follow my tears,
The brook will soon receive you.


You will flow through the town with it,
In and out of the busy streets;
When you feel my tears burning,
There is my sweetheart’s house.


7. Auf dem Flusse (On the River)

Auf dem Flusse (On the River) At a frozen river he sees a reflection of his own life in the ice – what once flowed freely is now forced to live in an icy prison.

Der du so lustig rauschtest,
Du heller, wilder Fluß,
Wie still bist du geworden,
Gibst keinen Scheidegruß.


Mit harter, starrer Rinde
Hast du dich überdeckt,
Liegst kalt und unbeweglich
Im Sande ausgestreckt.


In deine Decke grab’ ich
Mit einem spitzen Stein
Den Namen meiner Liebsten
Und Stund’ und Tag hinein:


Den Tag des ersten Grußes,
Den Tag, an dem ich ging;
Um Nam’ und Zahlen windet
Sich ein zerbroch’ner Ring.


Mein Herz, in diesem Bache
Erkennst du nun dein Bild ?
Ob’s unter seiner Rinde
Wohl auch so reißend schwillt ?

You who thundered so cheerfully,
You clear, untamed river,
How quiet you have become,
Give no word of farewell.


With a hard stiff crust
You have covered yourself,
Lie cold and unmoving,
Outstretched in the sand.


In your covering I inscribe
With a sharp stone
The name of my sweetheart
And the hour and day, as well.


The day of the first greeting,
The day on which I left;
Around name and figures winds
A broken ring.


My heart, in this stream
Do you now recognize your image ?
And under its crust
Is there also a raging torrent ?


8. Rückblick (Backwards Glance)

Rückblick (Backwards Glance) Boiling over in anger and despair, he compares his arrival at his beloved’s village to his wretched departure yet he still wishes to return.

Es brennt mir unter beiden Sohlen,
Tret’ ich auch schon auf Eis und Schnee,
Ich möcht’ nicht wieder Atem holen,
Bis ich nicht mehr die Türme seh’.


Hab’ mich an jedem Stein gestoßen,
So eilt’ ich zu der Stadt hinaus;
Die Krähen warfen Bäll’ und Schloßen
Auf meinen Hut von jedem Haus.


Wie anders hast du mich empfangen,
Du Stadt der Unbeständigkeit !
An deinen blanken Fenstern sangen
Die Lerch’ und Nachtigall im Streit.


Die runden Lindenbäume blühten,
Die klaren Rinnen rauschten hell,
Und ach, zwei Mädchenaugen glühten. –
Da war’s gescheh’n um dich, Gesell !


Kommt mir der Tag in die gedanken,
Möcht’ ich noch einmal rückwärts seh’n.
Möcht’ ich zurücke wieder wanken,
Vor ihrem Hause stille steh’n.

It’s burning under both my feet,
Even though I walk on ice and snow;
I don’t want to catch my breath
Until I can no longer see the spires.


I tripped on every stone,
As I hurried out of the town;
The crows hurled chunks of snow and ice
On my hat from every house.


How differently you received me,
You town of inconstancy !
At your sparkling windows sang
The lark and nightingale in competition.


The bushy linden trees bloomed,
The clear streams murmured brightly,
And, oh, two maiden’s eyes glowed –
Your fate was sealed, my boy !


Whenever that day enters my thoughts,
I want to look back once more,
I want to turn back again
And stand still before her house.


9. Irrlicht (Will o’ the Wisp)

Irrlicht (Will o’ the Wisp)  Lured down a rocky chasm by a real or imagined illusion, he fights the urge to panic, calmly choosing another way, one that will end his sorrow.

In die tiefsten Felsengründe
Lockte mich ein Irrlicht hin;
Wie ich einen Ausgang finde,
Liegt nicht schwer mir in dem Sinn.


Bin gewohnt das Irregehen,
‘s führt ja jeder Weg zum Ziel;
Uns’re Freuden, uns’re Wehen,
Alles eines Irrlichts Spiel !


Durch des Bergstroms trockne Rinnen
Wind’ ich ruhig mich hinab,
Jeder Strom wird’s Meer gewinnen,
Jedes Leiden auch sein Grab.

Into the deepest mountain chasms
A will o’ the wisp lured me;
How to find a way out
Doesn’t worry me much.


I’m used to going astray,
And every way leads to the goal.
Our joys, our sorrows,
Are all a will o’ the wisp’s game !


Through the mountain stream’s dry channel
I wend my way calmly downward.
Every river finds its way to the ocean,
And every sorrow to its grave.


10. Rast (Rest)

Rast (Rest) After finding a place to stay for the night, he struggles to fall asleep as his utter exhaustion battles with his tempestuous heart.

Nun merk’ ich erst wie müd’ ich bin,
Da ich zur Ruh’ mich lege;
Das Wandern hielt mich munter hin
Auf unwirtbarem Wege.


Die Füße frugen nicht nach Rast,
Es war zu kalt zum Stehen;
Der Rücken fühlte keine Last,
Der Sturm half fort mich wehen.


In eines Köhlers engem Haus
Hab’ Obdach ich gefunden.
Doch meine Glieder ruh’n nicht aus:
So brennen ihre Wunden.


Auch du, mein Herz, in Kampf und Sturm
So wild und so verwegen,
Fühlst in der Still’ erst deinen Wurm
Mit heißem Stich sich regen !

Now I first notice how tired I am
As I lay myself down to rest;
Walking kept me going strong
On the inhospitable road.


My feet didn’t ask for rest,
It was too cold to stand still,
My back felt no burden,
The storm helped to blow me onward.


In a charcoal-burner’s tiny house
I have found shelter;
But my limbs won’t relax,
Their hurts burn so much.


You, too, my heart, in strife and storm
So wild and so bold,
Feel first in the silence your serpent
Stir with burning sting !


11. Frühlingstraum (Dreams of Spring)

Frühlingstraum (Dreams of Spring) Finally asleep he dreams of spring and his beloved only to be rudely awakened by roosters and ravens.  Is nature mocking him?

Ich träumte von bunten Blumen,
So wie sie wohl blühen im Mai;
Ich träumte von grünen Wiesen,
Von lustigem Vogelgeschrei.


Und als die Hähne krähten,
Da ward mein Auge wach;
Da war es kalt und finster,
Es schrien die Raben vom Dach.


Doch an den Fensterscheiben,
Wer malte die Blätter da ?
Ihr lacht wohl über den Träumer,
Der Blumen im Winter sah ?


Ich träumte von Lieb um Liebe,
Von einer schönen Maid,
Von Herzen und von Küssen,
Von Wonne und Seligkeit.


Und als die Hähne krähten,
Da ward mein Herze wach;
Nun sitz’ ich hier alleine
Und denke dem Traume nach.


Die Augen schließ’ ich wieder,
Noch schlägt das herz so warm.
Wann grünt ihr Blätter am Fenster ?
Wann halt’ ich mein Liebchen im Arm ?

I dreamed of many-colored flowers,
The way they bloom in May;
I dreamed of green meadows,
Of merry bird calls.


And when the roosters crowed,
My eye awakened;
It was cold and dark,
The ravens shrieked on the roof.


But on the window panes –
Who painted the leaves there ?
I suppose you’ll laugh at the dreamer
Who saw flowers in winter ?


I dreamed of love reciprocated,
Of a beautiful maiden,
Of embracing and kissing,
Of joy and delight.


And when the roosters crowed,
My heart awakened;
Now I sit here alone
And reflect on the dream.


I close my eyes again,
My heart still beats so warmly.
When will you leaves on the window turn green ?
When will I hold my love in my arms ?


12. Einsamkeit (Loneliness)

Einsamkeit (Loneliness) Despair and loneliness are now second nature to this wanderer.  What once was lovely is now wretched.

Wie eine trübe Wolke
Durch heit’re Lüfte geht,
Wenn in der Tanne Wipfel
Ein mattes Lüftchen weht:


So zieh ich meine Straße
Dahin mit trägem Fuß,
Durch helles, frohes Leben
Einsam und ohne Gruß.


Ach, daß die Luft so ruhig !
Ach, daß die Welt so licht !
Als noch die Stürme tobten,
War ich so elend nicht.

As a dreary cloud
Moves through the clear sky,
When in the crown of the fir tree
A faint breeze blows,


So I travel my road
Onward with sluggish feet,
Through bright, happy life,
Lonely and unrecognized.


Oh, that the air should be so still !
Oh, that the world should be so light !
When the storms still raged,
I was not so miserable.


13. Die Post (The Post)

Die Post (The Post) With the sound of a mailman’s posthorn his heart takes a sudden leap, hoping to find a letter from his beloved.  No luck.

Von der Straße her ein Posthorn klingt.
Was hat es, daß es so hoch aufspringt,
Mein Herz ?


Die Post bringt keinen Brief für dich.
Was drängst du denn so wunderlich,
Mein Herz ?


Nun ja, die Post kommt aus der Stadt,
Wo ich ein liebes Liebchen hat,
Mein Herz !


Willst wohl einmal hinüberseh’n
Und fragen, wie es dort mag geh’n,
Mein Herz ?

From the highroad a posthorn sounds.
Why do you leap so high,
My heart ?


The post does not bring a letter for you,
Why the strange compulsion,
My heart ?


Of course, the post comes from the town,
Where I once had a dear sweetheart,
My heart !


Would you like to take a look over there,
And ask how things are going,
My heart ?


14. Der greise Kopf (The Gray Head)

Der greise Kopf (The Gray Head) Seeing his frost-covered hair he rejoices. When the frost melts, he laments.  How can he still be so young after such a journey?

Der Reif hatt’ einen weißen Schein
Mir übers Haar gestreuet;
Da glaubt’ ich schon ein Greis zu sein
Und hab’ mich sehr gefreuet.


Doch bald ist er hinweggetaut,
Hab’ wieder schwarze Haare,
Daß mir’s vor meiner Jugend graut –
Wie weit noch bis zur Bahre !


Vom Abendrot zum Morgenlicht
Ward mancher Kopf zum Greise.
Wer glaubt’s ? und meiner ward es nicht
Auf dieser ganzen Reise !

The frost has spread a white sheen
All over my hair;
I thought I had become an old man
And was very pleased about it.


But soon it melted away,
And now I have black hair again
So that I am horrified by my youth –
How long still to the grave !


From the sunset to the dawn
Many a head turns white.
Who can believe it ? And mine
Has not on this whole journey !


15. Die Krähe (The Crow)

Die Krähe (The Crow) After being followed by a crow throughout his journey, he addresses it, asking if he will be the faithful one to accompany him to the grave.

Eine Krähe war mit mir
Aus der Stadt gezogen,
Ist bis heute für und für
Um mein Haupt geflogen.


Krähe, wunderliches Tier,
Willst mich nicht verlassen ?
Meinst wohl, bald als Beute hier
Meinen Leib zu fassen ?


Nun, es wird nicht weit mehr geh’n
An dem Wanderstabe.
Krähe, laß mich endlich seh’n
Treue bis zum Grabe !

A crow has accompanied me
Since I left the town,
Until today, as ever,
It has circled over my head.


Crow, you strange creature,
Won’t you ever leave me ?
Do you plan soon as booty
To have my carcase ?


Well, I won’t be much longer
Wandering on the road.
Crow, let me finally see
Loyalty unto the grave !


16. Letzte Hoffnung (Last Hope)

Letzte Hoffnung (Last Hope) Resting beneath a tree he spots a single leaf still attached.  When it trembles, he trembles.  If it falls, his hope falls with it.

Hie und da ist an den Bäumen
Manches bunte Blatt zu seh’n,
Und ich bleibe vor den Bäumen
Oftmals in Gedanken steh’n.


Schaue nach dem einen Blatte,
Hänge meine Hoffnung dran;
Spielt der Wind mit meinem Blatte,
Zittr’ ich, was ich zittern kann.


Ach, und fällt das Blatt zu Boden,
Fällt mit ihm die Hoffnung ab;
Fall’ ich selber mit zu Boden,
Wein’ auf meiner Hoffnung Grab.

Here and there on the trees
There’s a colored leaf to be seen.
And I stop in front of the trees
Often, lost in thought.


I watch a particular leaf
And pin my hopes on it;
If the wind plays with my leaf
I tremble from head to foot.


Oh, and if the leaf falls to earth,
My hopes fall along with it.
I fall to earth as well
And weep on the grave of my hopes.


17. Im Dorfe (In the Village)

Im Dorfe (In the Village) ใจความของเพลงนี้พูดถึงความจริงกับความฝัน ในฝันนั้นทุกสิ่งอย่างเป็นจริงสมดั่งใจหมายปอง แต่ความจริงกลับตรงกันข้าม,
– ท่อนแรกเสียงเปียโนมีลักษณะกดซ้ำๆของโน๊ตสองชุด ให้สัมผัสคล้ายการเขย่าตัวให้ตื่นขึ้นจากความฝัน เงียบเสียงคือสัปหงกหลับไปอีกครั้ง
– ท่อนสองของบทเพลงจะละทิ้งทำนองในช่วงแรก เริ่มตั้งแต่ Und morgen früh ist alles zerflossen. (And the next morning, all is vanished,) คือการตื่นขึ้นจากความฝัน พบกับชีวิตจริง
– และท่อนสามกลับไปคล้ายกับท่อนแรกอีกครั้ง ในค่ำคืนถัดมาก็ยังวนเวียนเป็นวัฏจักรเช่นนี้อีก อย่าเลยได้ไหมไม่ให้ฉันหลับกลับไปเพ้อฝันอีก แต่สุดท้ายก็คงไม่มีทางทำได้

Es bellen die Hunde, es rasseln die Ketten;
Es schlafen die Menschen in ihren Betten,
Träumen sich manches, was sie nicht haben,
Tun sich im Guten und Argen erlaben;


Und morgen früh ist alles zerflossen.
Je nun, sie haben ihr Teil genossen
Und hoffen, was sie noch übrig ließen,
Doch wieder zu finden auf ihren Kissen.


Bellt mich nur fort, ihr wachen Hunde,
Laßt mich nicht ruh’n in der Schlummerstunde !
Ich bin zu Ende mit allen Träumen.
Was will ich unter den Schläfern säumen ?

The dogs are barking, the chains are rattling;
The people are sleeping in their beds,
Dreaming of things they don’t have,
Refreshing themselves in good and bad.


And in the morning all will have vanished.
Oh well, they had their share of pleasure
And hope that what they missed
Can be found again on their pillows.


Drive me out with your barking, you vigilant dogs,
Don’t let me rest when it’s time for slumber.
I am finished with all my dreams.
Why should I linger among the sleepers ?


18. Der stürmische Morgen (The Stormy Morning)

Der stürmische Morgen (The Stormy Morning) Surrounded by a fierce morning storm, the wanderer revels in the violence and drama of the skies that reflect his own emotions.

Wie hat der Sturm zerrissen
Des Himmels graues Kleid !
Die Wolkenfetzen flattern
Umher im matten Streit.


Und rote Feuerflammen
Zieh’n zwischen ihnen hin;
Das nenn’ ich einen Morgen
So recht nach meinem Sinn !


Mein Herz sieht an dem Himmel
Gemalt sein eig’nes Bild –
Es ist nichts als der Winter,
Der Winter kalt und wild !

How the storm has torn asunder
The heavens’ grey cover !
The cloud tatters flutter
Around in weary strife.


And fiery red flames
Dart around among them;
That’s what I call a morning
That really fits my mood !


My heart sees in the heavens
Its own image painted –
It’s nothing but the winter,
Winter cold and wild !


19. Täuschung (Illusion)

Täuschung (Illusion) Faced with a taunting illusion, he gives in and follows its lead, knowing that only in this illusion will he experience what he truly longs for.

Ein Licht tanzt freundlich vor mir her,
Ich folg’ ihm nach die Kreuz und Quer;
Ich folg’ ihm gern und seh’s ihm an,
Daß es verlockt den Wandersmann.


Ach ! wer wie ich so elend ist,
Gibt gern sich hin der bunten List,
Die hinter Eis und Nacht und Graus,
Ihm weist ein helles, warmes Haus.


Und eine liebe Seele drin. –
Nur Täuschung ist für mich Gewinn !

A light does a friendly dance before me,
I follow it here and there;
I like to follow it and watch
The way it lures the wanderer.


Ah, a man as wretched as I am
Is glad to fall for the merry trick
That, beyond ice and night and fear,
Shows him a bright, warm house.


And a loving soul within –
Only illusion lets me win !


20. Der Wegweiser (The Signpost)

Der Wegweiser (The Signpost) After taking unmarked paths throughout his lonely journey, he faces one last signpost that points toward death. He follows.

Was vermeid’ ich denn die Wege,
Wo die ander’n Wand’rer geh’n,
Suche mir versteckte Stege,
Durch verschneite Felsenhöh’n ?


Habe ja doch nichts begangen,
Daß ich Menschen sollte scheu’n, –
Welch ein törichtes Verlangen
Treibt mich in die Wüstenei’n ?


Weiser stehen auf den Straßen,
Weisen auf die Städte zu.
Und ich wandre sonder Maßen
Ohne Ruh’ und suche Ruh’.


Einen Weiser seh’ ich stehen
Unverrückt vor meinem Blick;
Eine Straße muß ich gehen,
Die noch keiner ging zurück.

Why then do I avoid the highways
Where the other travelers go,
Search out the hidden pathways
Through the snowy mountain tops ?


I’ve committed no crime
That I should hide from other men –
What is the foolish compulsion
That drives me into desolation ?


Signposts stand along the highways
Pointing to the cities,
And I wander ever further
Without rest and look for rest.


Before me I see a signpost standing
Fixed before my gaze.
I must travel a road
From which no one ever returned.


21. Das Wirtshaus (The Inn)

Das Wirtshaus (The Inn) Arriving at a graveyard, he earnestly hopes he has found a place to rest but he is turned away before he can collapse – no vacancy here.

Auf einen Totenacker
Hat mich mein Weg gebracht;
Allhier will ich einkehren,
Hab ich bei mir gedacht.


Ihr grünen Totenkränze
Könnt wohl die Zeichen sein,
Die müde Wand’rer laden
Ins kühle Wirtshaus ein.


Sind denn in diesem Hause
Die Kammern all’ besetzt ?
Bin matt zum Niedersinken,
Bin tödlich schwer verletzt.


O unbarmherz’ge Schenke,
Doch weisest du mich ab ?
Nun weiter denn, nur weiter,
Mein treuer Wanderstab !

My way has led me
To a graveyard;
Here I’ll stop,
I told myself.


You green mourning garlands
Must be the sign
That invites weary travelers
Into the cool inn.


What, all the rooms
In this house are full?
I’m tired enough to drop,
Have taken mortal hurt.


Oh, merciless inn,
You turn me away?
Well, onward then, still further,
My loyal walking staff!


22. Mut! (Have Courage!)

Mut! (Have Courage!) Forced back on the road again, he embraces a final surge of defiance – if there is no god on earth, then man is god instead!

Fliegt der Schnee mir ins Gesicht,
Schüttl’ ich ihn herunter.
Wenn mein Herz im Busen spricht,
Sing’ ich hell und munter.


Höre nicht, was es mir sagt,
Habe keine Ohren;
Fühle nicht, was es mir klagt,
Klagen ist für Toren.


Lustig in die Welt hinein
Gegen Wind und Wetter !
Will kein Gott auf Erden sein,
Sind wir selber Götter !

If the snow flies in my face,
I shake it off again.
When my heart speaks in my breast,
I sing loudly and gaily.


I don’t hear what it says to me,
I have no ears to listen;
I don’t feel when it laments,
Complaining is for fools.


Happy through the world along
Facing wind and weather !
If there’s no God upon the earth,
Then we ourselves are Gods !


23. Die Nebensonnen (The Three Suns)

Die Nebensonnen (The Three Suns) This journey began with three suns in the sky: one faded with his beloved, one faded in defiance of God.  If only the last would set…

Drei Sonnen sah ich am Himmel steh’n,
Hab’ lang und fest sie angeseh’n;
Und sie auch standen da so stier,
Als wollten sie nicht weg von mir.


Ach, meine Sonnen seid ihr nicht !
Schaut ander’n doch ins Angesicht !
Ja, neulich hatt’ ich auch wohl drei;
Nun sind hinab die besten zwei.


Ging nur die dritt’ erst hinterdrein !
Im Dunkel wird mir wohler sein.

I saw three suns in the sky,
Stared at them hard for a long time;
And they stayed there so stubbornly
That it seemed they didn’t want to leave me.


Ah, you are not my suns !
Go, look into someone else’s face !
Yes, recently I, too, had three
But now the best two have gone down.


If only the third would also set !
I will feel better in the dark.


24. Der Leiermann (The Hurdy-Gurdy Man)

Der Leiermann (The Hurdy-Gurdy Man) He meets a strange hurdy-gurdy player that no one else wants to see or hear.  Will he lay his songs to rest with him?

Drüben hinterm Dorfe
Steht ein Leiermann
Und mit starren Fingern
Dreht er was er kann.


Barfuß auf dem Eise
Wankt er hin und her
Und sein kleiner Teller
Bleibt ihm immer leer.


Keiner mag ihn hören,
Keiner sieht ihn an,
Und die Hunde knurren
Um den alten Mann.


Und er läßt es gehen,
Alles wie es will,
Dreht, und seine Leier
Steht ihm nimmer still.


Wunderlicher Alter !
Soll ich mit dir geh’n ?
Willst zu meinen Liedern
Deine Leier dreh’n ?

Over there beyond the village
Stands an organ-grinder,
And with numb fingers
He plays as best he can.


Barefoot on the ice,
He totters here and there,
And his little plate
Is always empty.


No one listens to him,
No one notices him,
And the dogs growl
Around the old man.


And he just lets it happen,
As it will,
Plays, and his hurdy-gurdy
Is never still.


Strange old man,
Shall I go with you ?
Will you play your organ
To my songs


ผมมีความเพลิดเพลินมากทีเดียวในการรับฟัง ครุ่นคิดตาม และทำความเข้าใจบทเพลงนี้ แต่จะเขียนให้หมดมันต้องใช้เวลามากจริงๆ (ซึ่งผมก็ไม่ได้มีเวลามากขนาดนั้น) หวนนึกถึงตอนอ่านหนังสือ ‘ปรัชญาชีวิต’ ของคาลิล ยิบราน คือพออ่านได้จบบทหนึ่ง (ประมาณ 1 นาที) ใช้เวลาครุ่นคิดขั้นต่ำก็นั่งถ่ายท้องเสร็จ (10 นาที) แล้ววันนั้นก็ไม่มีกระจิตกระใจอยากอ่านต่อแล้ว เวลาที่เหลือทั้งวันบางทีก็หวนระลึกถึงสิ่งที่คิดไว้ รู้สึกว่าความสวยงามของบทกวีมันจะค่อยๆ ซึมซับ ซึมซาบผ่านสัมผัสของเวลา ทำให้เกิดความเคลิบเคลิ้มหลงใหล เข้าใจอะไรๆมากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป, ซึ่งผมก็ตั้งใจทำเช่นนั้นกับบทเพลงนี้ เลยจงใจค้างๆคาๆไว้ไม่เสร็จแบบนี้ รอวันว่างๆมีโอกาสเมื่อไหร่ก็จะมาคิดวิเคราะห์เขียนต่อให้เรื่อยๆนะครับ

และไว้เขียนครบหมดแล้วจะมาแนะนำให้ด้วยว่า ท่อนไหนมีความไพเราะ สอดแทรกความหมายลึกซึ้ง สวยงามประทับใจผมมากที่สุด เพลงลักษณะนี้ต้องค่อยๆฟังไปเรื่อยๆ ศึกษาและซึมซับความงดงาม ระยะเวลาเท่านั้นที่จะบ่งบอกคุณค่าและความยิ่งใหญ่ของบทเพลงนี้ได้

TAGLINE | “Winterreise การเดินทางที่หนาวเหน็บของ Franz Schubert ที่สั่นสะท้านไปถึงขั้วของหัวใจ”
QUALITY | RARE-GENDARY
MY SCORE | LIKE

Leave a Reply

2 Comments on "Schubert: Winterreise"

avatar
  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
Jobbyjabby
Guest

เราสนใจในบทความนี้มากค่ะ เลยอยากจะขอช่วยแปลบทความนี้ด้วยได้ไหมคะ?