The Big Road (1934)

The Big Road

The Big Road (1934) Chinese : Sun Yu ♥♥♥

(mini Review) ชายหกคนฉันท์พี่น้อง ร่วมแรงปลุกใจฝูงชนก่อสร้างทำถนนหนทาง เพื่อให้ทหารจีนสามารถเดินทัพมุ่งหน้าสู่สนามรบ ปกป้องประเทศชาติจากการรุกรานญี่ปุ่น ช่วงก่อนการมาถึงของ Second Sino-Japanese Wars

แม้วงการภาพยนตร์จีนจะเริ่มต้นที่เซี่ยงไฮ้ สืบเนื่องจากการยึดครองเกาะฮ่องกงของสหราชอาณาจักร แผ่ขยายอิทธิพลความเจริญมาถึง แต่ผู้กำกับชาวจีนรุ่นแรกๆ ‘Leftist Movement’ เหมือนจะรับอิทธิพลจากรัสเซีย/สหภาพโซเวียตเสียเยอะกว่า!

เพราะยุคสมัยหนังเงียบของ USSR โคตรผู้กำกับอย่าง Sergei Eisenstein, Vsevolod Pudovkin, Alexander Dovzhenko ฯ ต่างรังสรรค์ภาพยนตร์ในสาระชักชวนเชื่อ ปลูกฝังค่านิยม สร้างโลกทัศนคติใหม่ๆให้ประชาชน ตามแนวคิดลัทธิคอมมิวนิสต์ของ Joseph Stalin

แต่ประเทศจีนทศวรรษนั้นยังปกครองด้วยระบอบสาธารณรัฐ นำโดยพรรคก๊กมินตั๋งของเจียงไคเชก (ที่กำลังทำสงครามกลางเมืองกับพรรคคอมมิวนิสต์ของเหมาเจ๋อตุง) ก็ไม่เชิงว่ารับอิทธิพลคอมมิวนิสต์ แต่คือการปลูกฝังโลกทัศนคติใหม่ๆ สร้างค่านิยมรักชาติ ฮึกเหิมต่อต้านภัยรุกรานจากภายนอก (จักรวรรดิญี่ปุ่น)

Sun Yu (1900 – 1990) ผู้กำกับสร้างภาพยนตร์สัญชาติจีน เกิดที่ Chongqing ด้วยความสนใจด้านการแสดงตั้งแต่เด็ก โตขึ้นเข้าเรียน Tsinghua University, Beijing แล้วไปต่อสาขาการแสดงยัง University of Wisconsin–Madison พบเห็นอนาคตของวงการภาพยนตร์ ศึกษาการถ่ายภาพ/ตัดต่อ New York Institute of Photography และเขียนบทที่ Columbia University, กลับมาประเทศจีน 1926 เข้าร่วม Minxin Film Company สร้างภาพยนตร์เรื่องแรก A Romantic Swordsman (1928), แต่มาแจ้งเกิดประสบความสำเร็จกับสตูดิโอ Lianhua บุกเบิก ‘Leftist Movement’ ผลงานเด่นๆ อาทิ Wild Rose (1932), Loving Blood of the Volcano (1932), Daybreak (1933), Little Toys (1933), The Big Road (1934) ฯ

สำหรับ The Big Road เป็นผลงานได้รับการพูดกล่าวขวัญถึงที่สุดของ Sun Yu นำเสนอเรื่องราวสหายชายหนุ่มหกคน ไม่ได้มีความรู้สามารถอะไรนอกจากกรรมกรแรงงาน แต่ยึดถือมั่นอุดมคติความถูกต้อง ยิ้มร่าเริงแม้ตกงาน สนุกสนานเต็มที่กับชีวิต ราวกับทุกวินาทีอาจคือลมหายใจเฮือกสุดท้าย

ทั้งหกคนประกอบด้วย
– Brother Jin/Ge Jin (รับบทโดย Jin Yan) ตัวแทนของความกล้าหาญ ไม่หวาดกลัวเกรงต่อสิ่งใด
– Old Zhang/Zhang Yu เป็นคนเงียบๆ แต่ขยันขันแข็งทำงาน กล้ามใหญ่ล้ำบึก พละกำลังมหาศาล
– Jun Zheng (รับบทโดย Zheng Junli) ผู้รอบรู้ทุกสิ่งอย่างในโลก และยังเขียนกวี/บทเพลงไพเราะ เห็นว่าเพราะจบการศึกษามหาวิทยาลัย
– Big Zhang/Zhang Da ชายร่างใหญ่ นิสัยซื่อๆตรงไปตรงมา พูดจาอ้อมค้อมไม่เป็น
– Little Luo หนุ่มสุด/หล่อสุดในกลุ่ม ชื่นชอบเพ้อฝัน อยากมีโอกาสขับรถสักวัน ตายไปคงไม่เสียชาติเกิด
– Little Six Han ทำอะไรรวดเร็วไวเหมือนลิง ไม่ค่อยทำอะไรดีๆ แต่ก็ไม่เคยทำชั่ว (ถ้าไม่จนตรอกหรือถูกบีบบังคับ)

สำหรับสองสาว
– Jasmine (รับบทโดย Li Lili) เล่นดนตรี ขับร้องบทเพลงได้ไพเราะเสนาะหู
– Lilac/Xiang Ding (รับบทโดย Chen Yen-yen) ทำกับข้าวกับปลาเก่ง ฝีมือปรุงอาหารเป็นเลิศ (เธอตกหลุมรักกับ Little Luo)

The Big Road ถูกสร้างให้เป็นหนังเงียบ มีข้อความ Title Card แทรกคั่นแทนคำพูดสนทนาตัวละคร แต่ความนิยมของหนัง Talkie ยุคสมัยนั้น ทำให้ผู้สร้างตัดสินใจใส่ Sound Effect และบทเพลงประกอบ เสริมสร้างอรรถรสการรับชมให้มีความเพลิดเพลิน ผ่อนคลาย ดูง่ายขึ้นกว่าเดิมมากทีเดียว

ไดเรคชั่นการถ่ายภาพ แม้ไม่มีความหวือหวาโดดเด่นอะไร พบเห็นเทคนิคเพิ่มเติมแค่การซ้อนภาพ เห็นดวงดาวหลังจากถูกหมุนมึน และช่วงท้ายวิญญาณออกจากร่าง แต่ถือว่ามีความกลมกล่อมลงตัว เปรียบเทียบคล้ายๆผลงานผู้กำกับ King Vidor, Fred Niblo ฯ ขายเนื้อหาสาระเรื่องราว มากกว่าภาษาภาพยนตร์ตื่นตระการตา

หนังมีสองฉากที่เลื่องลือชา ท้าทายศีลธรรมในยุคสมัยนั้น
– ความสัมพันธ์ของสองหญิง นอนเล่น โอบกอด หอมแก้ม มันมากเกินกว่าแค่พี่น้อง ผองเพื่อน ลามไปสู่เลสเบี้ยนชัดเจนมากๆ
– ครั้งแรกของภาพยนตร์ฝั่งเอเชีย ที่ผู้ชายเปลือยกายล่อนจ้อนไม่สวมอะไรต่อหน้ากล้อง แต่ก็ไม่เห็นอะไรหรอกนะครับ เพราะหนังใช้การถ่ายระยะไกลๆหน่อย (และสองสาวก็แสร้งทำปิดตามองไม่เห็นไว้)

การดำเนินเรื่องหลังจากอารัมบทเพลง ‘We are the pioneers building the new road’ ร้อยเรียงภาพ Montage คนงานทำถนน เทือกเขา ระเบิดหิน, เริ่มต้นทารก Jin และครอบครัว อพยพลี้ภัยหนีสงคราม ค่อยๆเติบโตขึ้น 3 ปี, 10 ปี, 20 ปีผ่านไป เติบใหญ่กลายเป็น Brother Jin ทำงาน ตกงาน หางานใหม่ เวลาว่างเกี้ยวพาราสีสาวๆ เมื่อถึงเวลาประเทศชาติก้าวสู่สงคราม กลายมาเป็นผู้นำแรงงาน สู้ต่อไม่ยอมถอย หรืออ่อนข้อให้กับพวกทรยศขายชาติ

สำหรับบทเพลง มีส่วนผสมของ Western Classical และสามบทเพลงเด่นที่แต่งคำร้องขึ้นเอง
– We are the pioneers building the new road บทเพลงแรกสุดของหนัง ได้ยินซ้ำๆตลอดทั้งเรื่อง เรียกได้ว่าเป็นเพลงชาติกรรมกรเลยก็ว่าได้
– Speaking of Fengyang ขับร้องโดย Li Lili ระหว่างรับประทานอาหาร
– The Flowers are fresh, red and blossom on the riverside ขับร้องโดย Chen Yen-yen ท่ามกลางแสงจันทรา พรอดรักกับชายหนุ่มที่ตนเองหลงใหล

ความสำเร็จล้นหลามของหนัง ต้องถือว่าเกิดจากการรุกรานจีนของญี่ปุ่นด้วย เพราะถือว่าบรรยากาศ สถานะประเทศขณะนั้น ตกอยู่ในความหนักอึ้ง ตึงเครียด ฝูงชนรับชมภาพยนตร์เรื่องนี้จึงเกิดความหึกเหิม กล้าหาญ พร้อมลุกขึ้นมาทำบางสิ่งอย่าง ไม่คิดคดทรยศต่อชาติบ้านเมืองเป็นอันขาด

การรุกรานของญี่ปุ่นใน Second Sino-Japanese Wars ไม่น่าเชื่อจะทำให้ก๊กมินตั๋งและพรรคคอมมิวนิสต์ สงบศึกชั่วคราว ร่วมจับมือกันขับไล่ศัตรูภายนอก จนกระทั่งสำเร็จลุล่วงสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองพอดิบพอดี … นี่แสดงถึงความ ‘รักชาติ’ ของชาวจีน ทำให้ผืนแผ่นดินบ้านเกิดมีความเป็นปึกแผ่น แน่นเหนียวกว่าความขัดแย้งภายในอื่นใด

แต่หลังสงครามจบ ก๊กมินตั๋งและพรรคคอมมิวนิสต์ ก็หวนกลับมารบพุ่งกันต่อ คราวนี้ทุกอย่างแปรเปลี่ยนกลับตารปัตร เจียงไคเชคสูญเสียเปรียบอย่างหนัก (เพราะสูญเสียอะไรๆไปมากระหว่างสงครามโลก และปัญหาคอรัปชั่นภายใน ประชาชนหมดสิ้นศรัทธาเชื่อมั่นโดยสิ้นเชิง) จนถูกขับไล่หนีไปตั้งถิ่นฐานใหม่ยังเกาะไต้หวัน ก่อตั้งสาธารณรัฐจีน ส่วนเหมาเจ๋อตุงนำพาประเทศสู่ระบอบคอมมิวนิสต์ กลายเป็นสาธารณรัฐประชาชนจีน

The Big Road ใช้ถนนคือสัญลักษณ์ของการสร้างชาติ แม้ผู้คนมากมายสูญเสียเลือดเนื้อ/ชีวิต แต่ก็ได้แปรสภาพเป็นรากฐาน ‘จิตวิญญาณ’ ส่งต่อให้ลูกๆหลานๆยังคงมีผืนแผ่นดินอาศัยอยู่ตลอดไป

ส่วนตัวรู้สึกเฉยๆกับหนัง ไม่ได้มีความประทับใจอะไรเป็นพิเศษ แต่คุณภาพโดยรวมถือว่ายอดเยี่ยมใช้ได้ ถ้าไม่ติดว่ามีลักษณะชวนเชื่อ คงได้รับการจดจำกว่านี้แน่

จัดเรต PG กับใจความชักชวนเชื่อ

คำโปรย | ถ้าการชักชวนเชื่อไม่โดดเด่นชัดจนเกินไป The Big Road คงได้รับการจดจำยิ่งๆกว่านี้แน่
คุณภาพ | ยอดเยี่ยม
ส่วนตัว | เฉยๆ

Leave a Reply

avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Notify of