ในโรงพยาบาลจิตเวชแห่งหนึ่ง หัวหน้าพยาบาล Louise Fletcher ปกครองผู้ป่วยด้วยความเข้มงวดราวกับเผด็จการ สร้างความไม่พึงพอใจให้ Jack Nicholson พยายามเรียกร้อง ชักชวนเพื่อนพ้องให้ลุกขึ้นมาสำแดงอารยะขัดขืน สุดท้ายกลับทำให้เขาตกอยู่ในความขมขื่น, “ต้องดูให้ได้ก่อนตาย”
บุตรสาวหนีออกจากบ้าน = ผู้กำกับ Miloš Forman ลี้ภัยจากประเทศบ้านเกิด Czechoslovakia, บิดา-มารดาย่อมรู้สึกวิตกกังวล เครียดหนัก ออกติดตามหาไม่พบเจอแล้วจะให้ทำยังไง? เสพกัญชา เล่นไพ่เปลื้องผ้า บังเอิ้ญเธอหวนกลับมา คว้ารางวัล Grand Prix (ที่สอง) จากเทศกาลหนังเมือง Cannes
แม้ภาพยนตร์อัตชีวประวัติ Napoléon Bonaparte จะล้มเหลวไม่เป็นท่า! แต่ผู้กำกับ Stanley Kubrick ยังคงมองหาโปรเจคย้อนยุคที่มีเรื่องราวใกล้เคียงกัน กลายมาเป็นชายหนุ่มชาวไอริช Barry Lyndon เข้าร่วมสงครามเจ็ดปี Seven Years’ War (1756-63) พยายามไต่เต้าให้ถึงสู่จุดสูงสุด ก่อนหวนกลับสู่สามัญ
Ludovico Technique คือวิธีการที่ทำให้ Malcolm McDowell ภายนอกกลายเป็นเหมือนหุ่นจักรกล (Clockwork) ปฏิบัติตามกฎกรอบสังคม แต่จิตใจของเขายังคงเหมือนส้ม (Orange) เต็มไปด้วยความรุนแรงระดับ Ultra-Violence
ศิลปินสาวตาบอด (รับบทโดย Shima Iwashita) ออกเดินทางไปทำการแสดงทั่วญี่ปุ่น พานผ่านช่วงเวลาสุข-ทุกข์ ระทมขมขื่น แต่การได้พบเจอชายคนหนึ่งที่ไม่เคยเรียกร้องอะไร กลายเป็นความอิ่มอุ่น ชุ่มชื่นหฤทัย
ย้อนเวลากลับไปยุคสมัยญี่ปุ่นโบราณ (Ancient Japan) หมอผี/คนทรง Himiko (รับบทโดย Shima Iwashita) มีความสามารถได้ยินพระวจนะของเทพสุริยัน (Sun God) มักจะทำนายทายทัก กำหนดทิศทางอาณาจักร แต่เธอมีพลังพิเศษนั้นจริงๆนะหรือ?
ในขณะที่ Silence (2016) ของผู้กำกับ Martin Scorsese นำเสนอผ่านมุมมองคนนอก เต็มไปด้วยสัญญะศาสนา ความเชื่อศรัทธาส่วนบุคคล, ฉบับของผู้กำกับ Masahiro Shinoda มุ่งเน้นฉายภาพการใช้อำนาจรัฐ กดขี่ข่มเหงประชาชนครุ่นคิดเห็นแตกต่าง ซึ่งสามารถสะท้อนสภาพสังคม-การเมืองญี่ปุ่นปัจจุบัน(นั้น)
คณะการแสดงออกทัวร์ประเทศ Greece พานผ่านสงครามโลก สงครามกลางเมือง พบเห็นการทรยศหักหลัง คบชู้นอกใจ ชีวิต-ความตาย ภาพสะท้อนยุคสมัยแห่งการต่อต้าน (Resistance Generation) อ้างอิงปกรณัมกรีก (Greek Mythology), ผลงานมาสเตอร์พีซที่อาจเพียงชาวกรีกสามารถทำความเข้าใจ
ภรรยากับชู้รักลงมือฆาตกรรมสามี พวกเขาพยายามสร้างหลักฐานปลอม, แต่ตำรวจสามารถแปะติดปะต่อข้อมูลต่างๆจนสามารถตามจับกุม, และผู้กำกับ Theo Angelopoulos ประกอบเรื่องราวทั้งหมดเข้ากับประวัติศาสตร์ รวมถึงปกรณัมกรีก
ผู้กำกับสาวตัวเล็กๆ Barbara Kopple ยินยอมเสี่ยงอันตราย พานผ่านประสบการณ์เฉียดตาย บันทึกภาพการเรียกร้องสิทธิแรงงาน (Labor Rights) ของชาวเมือง Harlan County, USA ต่อบริษัทเหมืองถ่านหิน ระหว่างกรกฎาคม ค.ศ. 1973 ถึงสิงหาคม ค.ศ. 1974 (ระยะเวลา 13 เดือน)
Hearts and Minds คือกลยุทธ์ที่กองทัพสหรัฐคาดหวังจะเอาชนะใจชาวเวียดนามใต้ พยายามชวนเชื่อว่าการเป็นพันธมิตรกับอเมริกาย่อมดีกว่าเลือกข้างเวียดกงหรือคอมมิวนิสต์ แต่แท้จริงแล้ว…, คว้ารางวัล Oscar: Best Documentary Feature
ก็ไม่รู้จัดเป็นภาพยนตร์? สารคดี? หรือเรียงความ (Essay Film)? นำเสนอชีวประวัตินักปลอมแปลงงานศิลปะชื่อดัง Elmyr de Hory หรืออัตชีวประวัติผู้กำกับ Orson Welles ก็ไม่รู้เหมือนกัน?
บันทึกภาพฟรีคอนเสิร์ต The Rolling Stones ระหว่างออกทัวร์สหรัฐอเมริกา ณ Altamont Speedway เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 1969 ประมาณผู้เข้าร่วมกว่า 300,000+ คน จนได้รับการกล่าวขวัญ “Woodstock West” แต่ทว่าปรากฎการณ์ครั้งนี้กลับจบลงด้วยหายนะ
สารคดีระดับมหากาพย์ความยาวกว่าสามชั่วโมง! นำพาผู้ชมราวกับได้เข้าร่วมเทศกาลดนตรียิ่งใหญ่ที่สุด Woodstock Music and Art ระหว่างวันที่ 15-18 สิงหาคม ค.ศ. 1969 ณ Bethel, New York คว้ารางวัล Oscar: Best Documentary Film
สารคดีเกี่ยวกับธุรกิจสุสานสัตว์เลี้ยง (Pet Cemetery) แม้มีเพียงบทสัมภาษณ์ พูดเล่าแนวคิด แรงบันดาลใจ แต่คุยไปคุยมากลับเคลือบแฝงปรัชญาชีวิต ตลกดี-ตลกร้าย ท้าทายความคิดและจิตวิญญาณ … และเป็นเหตุให้ Werner Herzog ต้องกินรองเท้าตนเอง!
ชื่อหนัง Night Moves พ้องเสียงกับคำว่า Knight Moves ในเกมหมากรุกที่ผู้เล่นมองไม่เห็นการขยับอัศวินจะทำให้ได้รับชัยชนะ (Did not see it coming!) สอดคล้องเข้ากับเรื่องราวนักสืบเอกชน Gene Hackman ไม่เข้าใจคดีความกำลังสืบค้น ผู้ชมก็อาจดูหนังไม่รู้เรื่องเช่นกัน!
เมื่อคลื่นยักษ์ถล่มเรือสำราญ SS Poseidon จนพลิกคว่ำ ระหว่างนั่งเฉยๆรอคอยความช่วยเหลือที่ไม่รู้จะมาถึงเมื่อไหร่ Gene Hackman นำพาสี่นักแสดงรางวัล Oscar และอีกหกตัวประกอบ ปีนป่ายหาหนทางหลบหนีเอาตัวรอด
ตัวละครของ Gene Hackman เพิ่งได้รับการปล่อยตัวออกจากเรือนจำ จับพลัดจับพลูพบเจอ Al Pacino เพิ่งกลับจากการออกทะเล กลายมาเป็นภาพยนตร์ Road Movie คว้ารางวัล Palme d’Or จากเทศกาลหนังเมือง Cannes
ภาพยนตร์ดราม่าครอบครัวที่อาจดูเก่าไปสักหน่อย แต่ปัญหาช่องว่างระหว่างวัย ความขัดแย้งระหว่างบิดา (Melvyn Douglas) และบุตรชาย (Gene Hackman) ยังคงคลาสสิกเหนือกาลเวลา, “ต้องดูให้ได้ก่อนตาย”
American Graffiti (1973) อาจไม่ได้เกี่ยวข้องกับรอยขูดขีดเขียน ภาพวาดกราฟฟิตี้บนผนังกำแพง แต่ทำการบันทึกวิถีวัยรุ่นอเมริกันยุค 60s วัฒนธรรมขับรถจีบสาว (Cruising) สำแดงพฤติกรรมหัวขบถ ขัดต่อขนบกฎกรอบ ท้าทายกฎหมายบ้านเมือง ปลดปล่อยตนเองสู่อิสรภาพ
