Wings (1927)

wings

Wings (1927)

หนังรางวัล Oscar เรื่องแรกของโลก เป็นหนังเงียบ กำกับโดย William A. Wellman จากสตูดิโอ Paramount Pictures นี่อาจไม่ใช่หนังเงียบที่ดีที่สุดในโลก แต่ทำไม Academy ถึงเลือกที่จะจดจำหนังเรื่องนี้ ผมจะมาลองวิเคราะห์ดูนะครับ

ผมไม่มีรายละเอียดมาเกี่ยวกับ Oscar ว่าเกิดขึ้นจากแนวคิดของใคร (ไม่ใช่คนชื่อ Oscar แน่ๆ เพราะคำว่า Oscar นั้นเป็นเหมือนชื่อรูปปั้นรางวัลที่มอบให้กับผู้ชนะ ซึ่งมาเริ่มเรียกกันหลังจากปี 1934 แล้ว) การจัดงานครั้งแรกไม่ได้มีอะไรใหญ่โตมาก งานเลี้ยงอาหารค่ำเล็กๆ black-tie dinner ที่ Hollywood Roosevelt Hotel บัตรเข้าชมราคา 5$ มีผู้ร่วมงานประมาณ 270 คน มีการมอบ 15 รางวัล ใช้เวลาช่วงงาน 15 นาที 3 เดือนให้หลังถึงจะมีการเปิดเผยรายละเอียดให้กับสาธารณะชนทราบ

ใน 15 รางวัล เมื่องานครั้งแรก ปัจจุบันก็ยังเหลืออยู่หลายสาขา โดยเฉพาะสาขาใหญ่ๆ Best Picture, Best Director, Best Actor, Best Actress สาขาเทคนิค Best Cinematography, Best Writing (Original/Adapt), Best Art Direction,Best Visual Effects แถมด้วย Honorary Awards ในปีนั้น ตามความเป็นจริงแล้วถือว่ามีหนัง 2 เรื่องที่ได้รางวัลใหญ่ คือ Sunrise: A Song of Two Humans ได้รางวัล Unique and Artistic Production และ Wings ได้รางวัล Outstanding Picture แต่เพราะรางวัลสุดท้ายที่ประกาศคือ Outstanding Picture คนส่วนใหญ่จึงถือว่า Wings คือหนัง Oscar เรื่องแรกของโลก

ผมเคยดู Wings ครั้งแรกเมื่อนานมาแล้ว เชื่อว่าใครก็ตามที่เรียกตัวเองว่านักดูหนัง ต้องมีความอยากรู้อยากเห็นหนังที่ได้รับเกียรติจากสถาบันมอบรางวัลที่เก่าแก่ที่สุดในโลกเรื่องนี้ จำได้แม่เลยว่า “ผิดหวัง” นี่เหรอหนังรางวัลเรื่องแรกของโลก คงเพราะผมได้ดู Sunrise: A Song of Two Humans มาก่อนด้วยกระมัง เลยคาดหวังกับ Wings ไว้มาก ซึ่ง Sunrise ได้สร้างมาตรฐานหนังเงียบกับผมไว้สูงมาก แต่กับ Wings มันไม่มีอะไรที่จะทำให้ผมจดจำนัก เนื้อเรื่องธรรมดาทั่วไป จะมีก็แต่ฉากการสู้รบของเรือบินที่ทำออกมาได้ดี นอกนั้นสู้ Sunrise ไม่ได้สักนิด กลับมาดูคราวนี้ ผมก็ยังรู้สึกไม่ต่างจากเดิมมาก แต่สิ่งที่ผมเอากลับมานั่งคิดหลังจากการดูหนังคือ สมัยนั้นมันถ่ายกันยังไงหว่า? เอากล้องติดกับยานบินถ่ายเนี่ยน่ะ แล้วฉากที่เห็นไฟไหม้ มันไม่ใช่ cg แน่ๆ ทีม stunt ล้วนๆ โอ้! ความพยายามของผู้สร้างหนังเรื่องนี้มันสุดยอดจริงๆ

หลายฉากกับสมัยนี้มันก็ง่าย ปลอดภัยด้วย computer แต่สมัยนั้น ถ้าไม่ใช่ยานบินต้องถูกยิงจริงๆ เห็นไฟลุก ควันขึ้นจริงๆ มันจะทำยังไงละเนี่ย ผู้กำกับคงต้องคิดหนักมากๆ ที่จะหาวิธีการนำเสนอออกมา และให้นักแสดงแทนได้เจ็บตัวน้อยที่สุด Lucien Hubbard กับ Jesse L. Lasky 2 โปรดิวเซอร์ของหนังเรื่องนี้ ว่าจ้าง William A. Wellman ที่เป็นผู้กำกับคนเดียวของ hollywood ณ ตอนนั้นที่มีประสบการณ์การบินในสงครามโลกครั้งที่ 1 ให้มากำกับ นักแสดงนำชาย Richard Arlen บทจากเรื่องแต่งของ John Monk Saunders ทั้งคู่ก็ผ่านสงครามโลกมาเช่นกัน ดัดแปลงเป็นบทภาพยนตร์โดย Hope Loring และ Louis D. Lighton ในหนัง Richard Arlen บินด้วยเครื่องบินด้วยตนเองเข้าฉากเองเลย ส่วนนักแสดงอีกคน Charles “Buddy” Rogers ไปเข้าคอร์สเรียนการบินโดยตรงเพื่อมาเข้าฉาก หนังใช้นักบิน 300 คน ตัวประกอบเข้าฉากสงครามถึง 3500 คน หนังตลอดการถ่ายทำมีอุบัติเหตุ 2 ครั้ง ถือว่าไม่รุนแรงมาก ถ้าใครได้ดูหนังแล้วจะเห็นฉากเสี่ยงตายมีมากทีเดียว ช่วงระหว่างถ่ายทำ ปัญหาใหญ่ที่เกิดขึ้นคือ หนังต้องพึ่งฟ้าฝน วันไหนครึ้มฝนก็ถ่ายไม่ได้ แสงอ่อนเกินไปก็ไม่ได้ ทำให้ระยะเวลาถ่ายทำต้องขยายออกไป รวมๆแล้วใช้เวลาถ่ายทำถึง 9 เดือน ค่ายหนังก็เหงื่อตกไม่น้อยเพราะค่าใช้จ่ายก็เพิ่มมากขึ้นด้วย ทุนสร้างรวมแล้ว 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

หลังจากที่หนังเข้าฉายเมื่อ 12 สิงหาคม 1927 ก็อยู่ในโปรแกรมนานถึง 63 สัปดาห์ สมัยนี้นี่คือหนังระดับ Blockbuster เลย

ในเครดิตหนัง ผู้กำกับภาพคือ Harry Perry แต่ตอนถ่ายจริงนั้น หลายๆฉากผู้กำกับจะให้ตากล้องมือสมัครเล่นหลายสิบคน ถือกล้องเพื่อถ่ายภาพในหลายๆมุมมอง ถ่ายทุกอย่างที่จะถ่ายได้ โดยเฉพาะการถ่ายทำบนท้องฟ้า ซึ่งจะมี 1 คนขับ และ 1 คนนั่งข้างหลัง (พลปืน) นั่นคือที่ประจำของตากล้องมืออาชีพ ดูแล้วอาจจะไม่เสี่ยงตายเท่าไหร่ แต่อาชีพของพวกเขาไม่ใช่สตั้น คงเป็นเรื่องน่าตื่นเต้นไม่น้อย

ตัดต่อโดย E. Lloyd Sheldon และโปรดิวเซอร์ Lucien Hubbard เข้าห้องตัดด้วย ด้วย footage มากมาย แต่ที่ใช้ได้จริงๆมีไม่มาก แต่ก็ใช้เวลาแค่ 6 สัปดาห์ตัดต่อเสร็จ ใช้การเล่าเรื่องสลับไปมาระหว่างภาคพื้นดิน เรื่องราวของกองทัพและการบินบนท้องฟ้า คือพระเอก พระรอง นางเอก ตัดสลับกันไปมาไม่ทิ้งใครไว้ตรงไหน ฉากการต่อสู้จะว่ามันคือช่วงปล่อยของของหนังก็ว่าได้ ครึ่งแรกฉากต่อสู้จะไม่มีคำบรรยายขึ้นมาคั่นจังหวะมากนัก ให้เราเต็มอิ่มกับฉากต่อสู้บนท้องฟ้า กระนั้นผมก็รู้สึกว่ามันมั่วซั่วไปหมดดูแทบจะไม่ออกว่าใครทำอะไร ใครฝั่งไหน ครึ่งหลังช่วงบินจะมีคำบรรยายขึ้นมาคั่นอยู่เรื่อยๆ (จนบางทีก็เริ่มรำคาญ) เพราะหนังดำเนินเรื่องไปด้วย ไม่ใช่ปล่อยของอย่างเดียวเหมือนครึ่งแรก

เพลงประกอบ ไม่มีในเครดิต แต่ผู้ที่แต่ง Orchestra แรกให้หนังเรื่องนี้คือ John Stepan Zamecnik เวอร์ชั่นที่ได้ดูน่าจะจากเพลงประกอบของปู่คนนี้แหละ

อีกหนึ่งรางวัลของหนังที่ได้จาก Academy ครั้งแรกคือ Best Engineering Effects โดย Roy Pomeroy สาขานี้ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น Best Special Effects และปัจจุบันคือ Best Visual Effects เป็นที่น่าเสียดายที่รางวัลนี้หลังจากมอบให้ Wings แล้วในปีถัดมาก็ถูกยกเลิกและหายไปเกือบ 10 ปี กลับมามองอีกครั้งเมื่อปี 1938 ในฐานะ Special Awards และปี 1939 ถึงใช้ชื่อ Best Special Effects อย่างเป็นทางการ

มีหลายอย่างในหนังเรื่องนี้ที่ถือว่าใหม่สำหรับคนยุคนั้น เช่น ผู้ชายถอดเสื้อผ้าตรวจร่างกาย ถือว่าเป็นการถ่ายนู้ดครั้งแรกบนแผ่นฟีล์ม ชายจูบชาย (ครั้งแรกเช่นกัน) ฉากนั้นมันไม่ใช่ romantic kiss ก็จริงนะครับ แต่ก็ถูกพูดถึงอย่างมากในสมัยนั้นทีเดียว

นี่เป็นหนังรัก แต่ก็ไม่เหมือนหนังรัก เป็นหนังที่ขายภาพสงคราม ดูแล้วไม่เชิงเป็นหนังชวนเชื่อเรื่องสงครามนัก ออกไปทางขายงานภาพ เทคนิคที่อลังการ ฉากเสี่ยงตายที่สมจริง จะเรียกว่าเป็นหนังตลาดก็ได้ หนังมีหักมุม plot twist มันอาจจะไม่ใช่อะไรที่ดูแล้วชวนอึ้งหรือฉงน คนดูสมัยนี้อาจจะคาดเดาได้ว่าต้องเกิดอะไร (มันมี Death Flag ที่ชัดเจนมากๆ) หนังเรื่อง Sunrise ที่ฉายในปีนั้นก็มี plot twist เหมือนกัน ช่วงนั้นคงกำลังเป็นเทรนด์ plot twist ของหนังเงียบเลย (กระมัง)ถึงผมไม่ได้ตื่นเต้นไปกับการหักมุมของ Wings เท่าไหร่ แต่รู้สึกว่านี่อาจเป็นจุดสำคัญเลยที่ทำให้หนังเรื่องนี้ได้รางวัล Outstanding Picture

หลายคนอาจจะไม่เห็นด้วยกับผม เพราะคิดว่าสิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้ได้ Outstanding Picture คือฉากการต่อสู้บนท้องฟ้า ที่มันสมจริงมากๆ สมัยนั้นคงตื่นตาตื่นใจสุดๆที่ได้เห็นอะไรแบบนี้ คนที่ผ่านสงครามโลกมาเจออะไรสมจริงแบบนี้ คิดย้อนไปคงบีบหัวใจไม่น้อย ส่วนตัวผมไม่รู้สึกอะไรกับฉากการต่อสู้ของหนังเรื่องนี้นัก รู้สึกมันมั่วๆด้วย เรื่องราวของหนังต่างหากที่ผมมองว่ามีอิทธิพลต่อคนดูในยุคสมัยนั้นในการเลือกหนังเรื่องนี้ให้ได้รางวัลใหญ่

แต่ดูแล้วมันก็เหมือนยัดใต้โต๊ะนะครับ Paramount Pictures หนึ่งในสตูดิโอหนังที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดของโลก เห็นว่ สมาชิกของ Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) ที่ตอนนั้นมีเพียง 36 คนร่วมกันโหวตหนังที่ชอบที่สุด 4 จาก 5 หนังที่เข้าชิง Best Picture มาจาก Paramount Pictures ซึ่งมันก็มีความเป็นไปได้ว่า คนจากสตูดิโอ Paramount Picture อาจจะมีอยู่ใน Academy มากที่สุด และในปีถัดมา Academy ได้ทำการยุบรวม 2 สาขารางวัลใหญ่เหลือเพียงสาขาเดียว(เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนว่าหนังเรื่องไหนได้รางวัลใหญ่) แต่กับครั้งแรกที่จัด Academy ยกตำแหน่ง Best Picture แห่งปีให้กับ Wings แทนที่จะยกให้ทั้งสองเรื่องเท่ากัน สมัยนี้แม้จะมีหลายคน (รวมถึงผมด้วย) ที่มองว่าทั้ง Wings และ Sunrise เท่าเทียมกัน เป็นหนังสองเรื่องที่ได้ Oscar ครั้งแรก แต่คนส่วนใหญ่จะคิดว่า Wings คือหนังรางวัล Oscar เรื่องแรก(และเรื่องเดียว)

กาลเวลาพิสูจน์แล้ว Wings เป็นหนังที่ถูกลืมในทุกๆชาร์ท ไม่ใช่หนังไม่ดีนะครับ แต่เพราะหนังถูกตราหน้าว่าเป็นหนังรางวัลเรื่องแรกของโลก นี่เป็นสิ่งที่ไม่มีอะไรจะเปลี่ยนได้ แต่กับชาร์ทนังยอดเยี่ยม มันยังสามารถเปลี่ยนไปเรื่อยๆตามยุคสมัย

จะพูดแค่นี้ก็ไม่ถูก ในความยอดเยี่ยมของหนัง เมื่อเปรียบเทียบ Wings กับหนังเงียบเรื่องอื่นๆ Wings ถือว่าเทียบไม่ได้เลย อย่าง Sunrise นั่นหนังที่เต็มไปด้วยเทคนิค ตระการตา ไม่ว่าจะยุคสมัยไหนดูหนังเรื่องนี้ยังรู้สึกได้ว่า ไม่ธรรมดา, The Passion of Joan of Arc ดูกี่ทีก็ยังเจ็บปวดรวดร้าว, The Battleship Potemkin นี่ก็ยิ่งใหญ่อลังการ แต่กับ Wings ความรู้สึกเหมือนกำลังดูหนังตลาด ไม่มีเทคนิคที่หวือหวา การนำเสนอที่ตรงไปตรงมา ขายแค่ความความสมจริง นี่เป็นหนังที่เหมือนแฟชั่น ยิ่งใหญ่แค่ช่วงเวลาหนึ่งและค่อยๆจางหายไป แต่กับหนังเรื่องอื่นๆที่ผมเอ่ยมา กาลเวลาพิสูจน์แล้วว่าหนังพวกนั้นดูเมื่อไหร่ เราก็ยังเห็นความสวยงาม เทคนิคบางอย่างที่แม้แต่หนังสมัยใหม่บางเรื่องยังสู้ไม่ได้

ผมแนะนำหนังเรื่องนี้ให้กับคอหนังเก่า หนังรางวัล และคนที่ชอบดูหนังเงียบ เปิด youtube หาดูได้เลยครับ แต่กับคนดูหนังทั่วไป ถ้าอยากดูก็ดู หน้าหนังที่ว่า “หนัง Oscar เรื่องแรก” มันมีแรงดึงดูดที่ยิ่งใหญ่มากๆ นี่ถือว่าเป็นหนังเงียบที่ดี แต่ยังอีกหลายเรื่องทีดีกว่านี้

คำโปรย : “Wings หนัง Oscar เรื่องแรกของโลก หนังดีที่ถูกลืม กาลเวลาบอกว่านี่อาจไม่ใช่หนังที่ยอดเยี่ยมที่สุด แต่ครั้งหนึ่งได้รับการยอมรับจึงควรค่าแก่การดู”
คุณภาพ : THUMB UP
ความชอบ : SO-SO

Leave a Reply

avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Notify of